सम्पूर्ण देशवासी वैशाख ११ गते, १५औँ लोकतन्त्र दिवसको शुभकामना आदान–प्रदान गर्ने मुडमा छन् । स्वाभाविक रूपले कन्टिर–बाबू पनि अपवाद हुन सक्दैनन् ।
कन्टिर–बाब आफूलाई लोकतन्त्र दिवसको एक सरोकारवाला ठान्छन् र अरूलाई लोकतन्त्र दिवसमा सहभागी हुन आह्वान गर्छन् । यस्तोमा उनी स्वयम् सहभागी नहुने कुरै भएन ।
२०६२/०६३ को जनआन्दोलन सफल भएको सम्झना गर्नुपर्ने दिन हो आज । यस्तो पृष्ठभूमिमा कन्टिर–बाबू भन्छन्– थुप्रै सहिदको सहादतपछि लोकतन्त्र प्राप्त भएको यो दिनको भावनात्मक महत्त्व र ऐतिहासिक छ । नेपाल र नेपालीका लागि निश्चय पनि स्मरणयोग्य छ ।
तर कन्टिर–बाबू सारमा सन्तुष्ट छैनन् । उनी चस्माको दाहिनेतिरको डाँडी मिलाउँदै गम्भीर भावमा विगत मूल्याङ्कनको प्रयत्नमा छन् । उनको विचारमा पछिल्ला दिनमा नेपाली लोकतन्त्रका मूल्य–मान्यताहरु अपहरित हुने अवस्थामा छन् ।
नेपाली राजनीतिक दल र तिनका नेताहरू लोकतन्त्रप्रति गम्भीर नभई मात्र आफ्नो स्वार्थकेन्द्रित हुन पुगेको कन्टिर–बाबूको ठम्याइ छ । नेपाली लोकतन्त्र बहुदलीय–संसदीय लोकतन्त्र हो । तर यहाँ सत्ताको आडमा संसदीय सिद्धान्तहरूको धज्जी उडाइँदै छ र प्रतिपक्ष मौन बसेर तमासा हेरिरहेको छ ।
सरकार प्रमुख लगातार धार्मिक काम तथा गतिविधिलाई सत्ता राजनीतिका लागि प्रयोगसहित शङ्कास्पद र निषेधित गतिविधि गरिरहको कन्टिर–बाबूलाई चित्त बुझेको छैन । के यी गतिविधिका आधारमा हाम्रो लोकतन्त्र सही लिकमा छ भन्न मिल्छ ?
अरे यार, पार्टी फुट्ने तर सरकारलाई दिएको समर्थन यथावत् रहने, सांसद नहुने तर मन्त्री बनिरहने, फ्लोर-क्रस गर्नेलाई हौस्याएर सम्मान गरिरहने, देशको कार्यकारीले सरकारी निवासबाटै पार्टी र सरकार सञ्चालन गर्ने, कार्यालय कहिल्यै जानु नपर्ने पनि लोकतन्त्रमा हुन्छ ?
संविधानमा धर्मनिरपेक्ष भने पनि सरकार प्रमुख भने लगातार धार्मिक काम तथा गतिविधिलाई सत्ता राजनीतिका लागि प्रयोगसहित शङ्कास्पद र निषेधित गतिविधि गरिरहको कन्टिर–बाबूलाई चित्त बुझेको छैन । उनको प्रश्न छ– के यस्तो गर्नु उचित हो ? के यी गतिविधिका आधारमा हाम्रो लोकतन्त्र सही लिकमा छ भन्न मिल्छ ?
यसपटकको लोकतन्त्र दिवसमा सत्ताले यस दिवसको भन्दा धरहराका नाममा नयाँ बनाइएको स्तम्भ (उपत्यका भ्यु–टावर)लाई महत्त्व दिएको छ । कन्टिर–बाबू यस स्तम्भलाई भीमसेन स्तम्भ धरहरा भन्दा पनि ओली टावरको नाम दिन उपयुक्त ठान्छन् ।
कन्टिर–बाबूले नबुझेको कुरा यो टावरको लोकतन्त्रसँग के साइनो छ ? धेरैले यो टावर ठडिनुलाई नेपालीको स्वभिमान ठडिएको रूपमा देखेका छन् । कन्टिर–बाबूको प्रश्न छ, त्यो कसरी ?
स्वदेशमा रोजगारीको अभावमा विदेश भासिएका नेपालीले त्यहाँ भाँडा माझ्न बाध्य हुँदा स्वाभिमान गिर्दैन ? विदेशी भूमिमा शिरमा ठडिएको, च्यातिएको नेपाली टोपीमाथि सामानको भारले थिचिँदा स्वाभिमान गुमेको चर्चा किन हुँदैन ?
नेपाली समाजमा निश्चय पनि गरिबहरुको आधिक्य छ तर उनीहरूको वर्चस्व छैन । गरिबहरू त निर्धा छन् । थारै सङ्ख्यामा रहेका धनीहरू भने यहाँ शक्तिशाली छन्, जे चाह्यो त्यही गर्न–गराउन सक्छन् । सत्तामा तिनकै हालिमुहाली छ ।
कोरोनाले थलिएको बिरामीले औषधि, अक्सिजनको अभावमा मृत्युवरण गर्दा नेपाली स्वाभिमान कहाँ घाँस चर्न गएको हुन्छ ? यस्तो पृष्ठभूमिमा सत्तापक्षले जुन रूपमा यस टावरको उद्घाटनलाई प्रचार गरेको छ र जसरी यसलाई महत्त्व दिएको छ, त्यसले लोकतन्त्र दिवसको गरिमा ओझेल पार्ने काम भएको छ ।
प्रसङ्गवश कन्टिर–बाबू दार्शनिक अरस्तुले भनेको सम्झन्छन् । लोकतन्त्रमा धनीभन्दा गरिबहरू बढी शक्तिशाली हुन्छन् किनकि समाजमा गरिबहरूको वर्चस्व हुन्छ ।
तर नेपाली लोकतन्त्रका लागि अरस्तुको यो भनाइ पूर्णतः सत्य ठहरिँदैन । नेपाली समाजमा निश्चय पनि गरिबहरुको आधिक्य छ तर उनीहरूको वर्चस्व छैन । गरिबहरू त निर्धा छन् । थारै सङ्ख्यामा रहेका धनीहरू भने यहाँ शक्तिशाली छन्, जे चाह्यो त्यही गर्न–गराउन सक्छन् । सत्तामा तिनकै हालिमुहाली छ ।
कन्टिर–बाबूका अनुसार यही कारण हो– नेपाली लोकतन्त्रमा भोख र रोगले थलिएका जनताका मुद्दा प्राथकिमतामा पर्दैनन् तर लोकतन्त्रका नाममा सीमित सङ्ख्याका व्यक्तिको राजनीतिक स्वार्थ जोडिएको धरहरा नेपाली स्वाभिमानका नाममा ठडिन्छ ।
यस्तोमा कन्टिर–बाबू जनताको सार्वभौमसत्ता सम्पन्नतामा वृद्धिका लागि सबैले आ–आफ्नो तह र तप्काबाट दबाब दिनु जरुरी ठान्छन् । सबैलाई लोकतन्त्रको शुभकामना ! सबैको जय होस् !
koshionline
