केशव रेग्मी
नेपाल भौगोलिक विविधतता को कारणले यहाँ रहेका मानिसहरु मा आर्थिक असमानता रहेको छ । आर्थिक समानतामा लैजान राज्यले चाल्ने राजनैतिक कदमहरुले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ । स्थिर अर्थतन्ब र घरघर सम्म सरकारको सेवा पुग्न सक्दाको अवश्थामा मात्र असमानतालाई कम गर्न सकिन्छ । अहिले सम्म नेपालका गरिव जनता जो जहाँ सुकै वसे पनि राज्यको पहुँचमा पुग्न सकेका छैनन् ।
राज्यले जनतालाई आफ्नो उपस्थिति देखाएर सान्त्वना समेत दिन सकेको छैन । अव देश संघियतामा गएको र गाउँ गाउँमा सरकार वनेकोले ति सरकारले आफ्नो उपस्थिति तिनै जनताको लागि हो भन्ने अनुभुत गराउन सकेमा मानिसहरुले विगत विर्सिने थिए । ति सरकारले जनता सरकारकोमा नभई सरकार जनताको सेवामा भन्ने सन्देश दिन सक्नु पर्छ । लामो समय सम्म देशले आर्थिक क्षेत्र संम्हाल्ने आर्थिक जानकार नपाई राजनितिक जानकार मात्र पाएको थियो । अहिलेका अर्थ मन्त्रि यसवारेमा पुरा जानकार रहेको र विगतमा राष्ट्र बैंक , योजना आयोग जस्ता सरकारका सल्लाहकार संस्थाको नेतृत्व कुशलसँग हाँकी सकेकोले उहाँ सँगको अपेक्षा असिमित छ ।
देशको र्आिर्थक क्षेत्र आजको दिनमा निकै अत्यास लाग्दो अवस्थामा रहेको छ । सरकारको राजश्व असुली हुनु पर्ने अवस्थामा छैन । राज्यको वढ्दो खर्च र सिमित स्रोत विच तालमेल मिली रहेको छैन । देशमा आयत भन्दा निर्यात कम हुँदा ब्यापार असन्तुलन छ । निर्णय गर्ने पदमा रहेकाहरुले नैतिक मान्यता, आर्थिक अनुशासन, जवाफदेहिता र सुशासनको धज्जि उडाउँदा जनतामा नकारात्मक सन्देश गएको छ । र्आिर्थक क्षेत्रलाई चलाएमान राख्ने बैंक वित्तिय संस्था कहिले अधिक तरलता त कहिले तरलता अभावमा पिल्सीरहेका छन् ।
वजार अस्थिरताको कारण दिर्घकालिन लगानी गर्न सक्ने अवस्था छैन । देशको हरेक क्षेत्रमा भ्रष्ट्राचार छ । त्यहाँ राम्रो भन्दा हाम्रोको हालिमुहाली छ । प्रधान न्यायाधिस देखि अख्तियार प्रमुख सम्म यसमा अछुतो देखिएनन् । देशमा केहि समय देखि देखिएको घट्दो रेमिट्यान्स र वढ्दो घाटाको सन्तुलन कसरी कायम गर्ने ? नेपालमा एउटै मान्छे विभिन्न पदमा वस्ने काम केहि नगर्ने पद लिप्साको अन्त्य कसरी गर्ने ? जव सम्म काम गर्न सक्ने क्षमता भएको ब्यक्ति उचित पदमा पुग्देैन तव सम्म उक्त संस्थाको विकास हुन सक्दैन ।
निर्णयमा पारदर्शिता र काममा देखिएका सुस्तताको अन्त्य नभए सम्म आर्थिक क्षेत्रको विकास हुन सक्दैन । अहिले सिंहदरवार वाट संघियतामा आएको गाउ गाउको सरकारमा उहि सिंहदरवारको जस्तै भ्रष्ट्राचार अपारदर्शिता, निर्णयमा सुस्तता आदि देखिने हो भने आर्थिक क्षेत्रको विकासको सम्भावना केहि रहँदैन ।
यी विभिन्न समस्याका वावजुद यहाँ अवसरका चाङ छन् । अर्थ मन्त्री युवराज खतिवडाले मन्त्रालयको कार्यभार सम्हाल्दै गर्दा जनतामा जुन आश देखिएको छ त्यो उहाँको लागि एउटा उर्जा हो । माथि उल्लेख गरिएका नकारात्मक सुचकहरुलाई सकारात्मक लाइनमा ल्याउनासाथ र्आिर्थक क्षेत्रले प्रगतीको वाटो समात्न सक्छ । मन्त्री ज्युले नैतिक मान्यता , आर्थिक अनुशासन, जवाफदेहिता र सुशासनलाई आधार मानि काम गर्न सकेमा विशाल दुई देशको विचमा रहेको सानो जनसंख्याको यो देशले छिट्टै आर्थिक फट्को मार्न सक्दछ ।
रेग्मी ओम डेभलपमेन्ट बैंक गोरखाका शाखा प्रमुख हुन
