, राजविराज
वैशाख १४, २०७४- मधेस केन्द्रित दलहरूद्वारा विभिन्न समयमा भएका आन्दोलनमा सुरक्षाकर्मीको गोलीले मृत्यु भएका मध्ये केही परिवारमा क्षतिपूर्तिको १० लाख रकमले पारिवारकि द्वन्द्व बढाएको छ ।
क्षतिपूर्ति बापतको उक्त रकम पत्नीले लिने कि आमाबुबाले राख्ने भन्ने विवादले झगडाकै रूप लिन थालेको हो । यही विवादले केही परिवारमा ठूलो तनाव छ । कुटपिट र दुव्र्यवहारका घटना सार्वजनिक भएका छन् ।
मृतककी पत्नी घर छाडेर माइतीको शरणमा जानुपर्ने बाध्यता समेत आएको हो । पछिल्लोपटक गत फागुन २३ गते एमालेको मेची– महाकाली अभियानअन्तर्गत भएको तनावका क्रममा टाउकोमा गोली लागेर मलेठमा सञ्जन मेहताको मृत्यु भयो । मृतकको परिवारमा सातायता तनाव छ ।
मृत्यु हुनुभन्दा ९ महिनाअघि मात्र सञ्जनसित वैवाहिक सम्बन्धमा गाँसिएकी सविता मेहता मंगलबार जिल्ला प्रहरी कार्यालय सप्तरीमा पुगिन् । आफूलाई सासूससुराले कुटपिट गर्दै यातना दिन थालेकाले कारबाही गरी न्याय पाऊँ भन्दै निवेदन दर्ता गराइन् । उनको निवेदनमाथि प्रहरीले अनुसन्धान कार्य अगाडि नबढाउँदै बुधबार जिल्ला प्रहरीमै अर्को निवेदन लिएर आइपुगे, मृतक सञ्जन मेहताका बुबा लक्ष्मण र आमा शान्तिदेवी । वृद्ध मेहता दम्पतीले पनि बुहारी सवितामाथि उस्तै आरोप लगाए ।
बुहारीले आफ्ना भाइसँग मिलेर सासूआमा शान्तिदेवीलाई कुटपिट गरेको, सुन र ६० तोला चाँदीसहित माइत गएकाले कारबाही गरिपाऊँ भन्ने आशयको निवेदन मेहता दम्पतीले पनि जिल्ला प्रहरीमा बुझाए । ‘छोरा पनि मर्यो, बुहारीले कुटपिट गर्न थाली, गरगहनासमेत लिएर गई,’ सञ्जनकी आमा शान्तिदेवीले भनिन् ।
सञ्जनकी पत्नी सविताले आफूलाई सासू र ससुरा दुवै मिलेर यातना दिने गरेको आरोप लगाएको सप्तरी प्रहरीले जनाएको छ । सविताका दाजु गोविन्दले आफ्नी बहिनीलाई २४ घण्टादेखि घरमा भोकै राखेर यातना दिइएको आरोप लगाए । उनले भने, ‘सविताका सासूससुरा र जेठाजुले यातना दिँदै क्षतिपूर्तिबापत आउने १० लाख रुपैयाँमा एक रुपैयाँ पनि नदिने भन्दै धम्क्याउँदै आएका छन् ।’
गोली लागेर परिवारका सदस्यको मृत्यु भएकाले सबैले यो परिवारलाई सहानुभूतिका नजरले हेरेको जिल्ला प्रहरीका डीएसपी लक्ष्मीराज अधिकारीले बताए । ‘दुवै तर्फबाट संवेदनशील कुरा आएको छ, स्थानीय बासिन्दासमेतलाई राखेर वास्तविकता पत्ता लगाई छलफलका माध्यमबाट समस्या समाधन गर्ने प्रयत्न गर्दै छौं,’ उनले भने ।
निवेदनअनुसार प्रहरीले मृतक सञ्जनकी पत्नी र आमाबुबा दुवै पक्षलाई घाउ जाँच केस फारमसमेत बनाएको छ । ‘कानुनअनुसार घाउ जाँच गरिन लगाइएको छ,’ डीएसपी अधिकारीले भने, ‘तर छलफलकै माध्यमबाट आपसी समस्या समाधानका लागि पहिलो प्रयास गर्नेछौं ।’ सञ्जनकी पत्नी सविता मंगलबार आफ्नो माइती सुनसरीको अमाही बेल्हा गएकी छन् । प्रहरीका अनुसार बिहीबार तनाव अन्त गर्न छलफल डाकिएको छ ।
मधेस आन्दोलनमा मारिएका परिवारमा यस्ता तनावका घटना नौला होइनन् । तेस्रो मधेस आन्दोलनमा सप्तरीको भारदहमा प्रहरीको गोली लागी मृत्यु भएपछि सहिद घोषणा गरिएका राजिव राउतको परिवारमा पनि यस्तै तनाव भएको थियो । जुन अझै पनि कायमै छ । राजिवको मृत्युपछि क्षतिपूर्तिबापत सरकारबाट प्राप्त १० लाख रुपैयाँ राजीव पत्नी नीलमको बैंक खातामा आउनेबित्तिकै उनी र सासूससुराका बीचमा तनाव सुरु भएको थियो । नीलम अहिले सासूससुरासँग छुट्टिएर बस्दै आएकी छन् ।
यस्तै तेस्रो मधेस आन्दोलनमै सप्तरी, भारदहमा प्रहरीको गोली लागी मृत्यु भएका वीरेन्द्र रामकी पत्नी बबितादेवी आफ्नो डेढ वर्षीय छोरासाथ माइतको शरणमा पुगेकी छन् । ससुरा सकलदेव राम र परिवारका अन्य सदस्यले घरबाट निस्कन दबाब दिएपछि उनी माइतीको शरणमा पुगेकी हुन् । बबिताले अंशका लागि मुद्दा हालेपछि सकलदेवले घरजग्गा अर्कैको नाममा सारेको उनको आरोप छ । राम परिवारको तनाव पनि क्षतिपूर्ति बापतको १० लाख रुपैयाँकै कारणले भएको स्थानीय बासिन्दा बताउँछन् ।
स्रोतका अनुसार मधेस आन्दोलनका विभिन्न चरणमा प्रहरीको गोली लागी मृत्यु भएकाहरूको परिवारमा क्षतिपूर्तिको १० लाख रुपैयाँले परिवारमै तनावको स्थिति सिर्जना हुने गरेको छ । केही परिवार बाहेक धेरैमा त्यो समस्या देखिएको मधेसी मोर्चाका एक स्थानीय नेताले बताए ।
सप्तरीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी कृष्णबहादुर कटुवालले गत फागुन २३ गते मलेठमा भएको घटनमा प्रहरीको गोली लागी मारिएका पाँचैजनाका लागि १० लाख रुपैयाँ निकासा भइसके पनि वितरण हुन नसकेको बताए ।
गृहमन्त्री विमलेन्द्र निधि आफैं आएर उक्त रकम हस्तान्तरण गर्ने भनिए पनि मोर्चाको अवरोधका कारण उनी आउन नसक्दा रकम वितरण हुन सकेको छैन् । क्षतिपूर्तिबापत आउने उक्त रकम मृतकको सबैभन्दा नजिकको अंश लाग्नेलाई दिने प्रावधानअनुरूप विवाहितको हकमा निजकी ekantipur
