नविन लामिछाने/मनाङ
बैशाख १ गते । हिमाली जिल्ला मनाङको नेस्याङ गाउँपालिका अन्र्तगतको अपर पिसाङमा मेथा अर्थात तीर हान्ने पर्व धुमधामका साथ मनाउन शुरु भएको छ । हरेक बर्ष नयाँ सालको शुरुवातसँगै यहाँका बासिन्दाहरुले यो पर्व मनाउने गर्दछन् ।
परापूर्बकाल देखि चलिआएको यो पर्वलाई जीवितै राख्नको लागि पिसाङका स्थानियहरुले हरेक बर्ष नयाँपनका साथ मेथा पर्व मनाउने गर्दछन् । मेथा पर्व गाउँभरीका युवा, बृद्ध सबै एकैठाउँमा भेला भएर एक सातासम्म धुमधामका साथ मनाउने गरेको पिसाङका भुजुङ गुरुङ बताउँछन् । उनका अनुसार गाउँको कृषि उत्पादनमा सहयोग पुरयाउने, गाउँमा राक्षस प्रवेश नगर्ने, गाउँमा झैझगडा नभई शान्ति फैलियोस भन्दै सबै गाउँलेहरुले एकआपसमा माया, सदभाव र एकता बढाउने कामनाका साथ यो पर्व मनाइने गरिन्छ ।
मेथा पर्वमा दुई पक्षबिच प्रतिस्पर्धा हुन्छ । गाउँका युवादेखि बृद्ध सबैले पर्वमा भाग लिने गर्दछन् केही दशक अघिसम्म पर्वको अन्तिम दिनमा स्थानियहरुले एउटा केटा र एउटा केटीको राक्षस अंकित प्रतिमा बनाउने गरेको र सोही राक्षसको प्रतिमालाई लक्षित गरी तीर हान्ने र मार्ने गरेको स्थानियहरु बताउँछन् । पहिले पहिले जसले राक्षसलाई अन्त्य गर्दछ र उही ब्यक्ति समुदायमा बर्ष पुरुष मान्ने गरिन्थ्यो । अहिले भने पुराना चलनलाई केही नयाँपन दिएर तीर पर्व मनाउन थालिएको छ ।
स्थानियहरुले पर्वको खुसीयालीमा मिठा मिठा परिकारहरु खाने, विजेतालाई पैसा उठएर पुरस्कार दिने र नाचगान गरी रमाइलो गर्ने गर्दछ । पर्वमा रौनकता दिनका लागि आफ्नै सांस्कृतिक भेषभुषा सहित स्थानियहरु सहभागी हुने गर्दछन् । अहिले मनाङ्ग बासीले मेथा पर्वलाई पर्यटनसँग जोडेर हेर्न थालेका छन् । पदमार्गमा आएका पर्यटकहरुलाई पनि पर्वमा सहभागी गराउने गरीन्छ।
मनाङ हुँदै अन्नपूर्ण चक्रिय पदमार्गमा आएका आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकहरु पनि यस पर्वमा सहभागी भई मनोरञ्जन लिने गर्दछन् । स्थानिय सोनाम लामा भन्छन् ७ दिनसम्म मनाइने मेथा पर्वमा पर्यटकहरुको उत्साहजनक सहभागिताले पर्वलाई थप रौनकता दिने गर्दछ ।
मेथा पर्वमा सहभागी हुन पुग्नु भएका पूर्व श्रम तथा रोजगार राज्य मन्त्रि टेक बहादुर गुरुङ्गले बाबु बाजेले शुरु गरेको यस्ता पर्वलाई पछिल्लो पुस्ताले निरन्तरता दिनुपर्नेमा जोड दिनु भएको थियो । यस्ता पर्वलाई पर्यटनसँग जोड्नु पर्ने भन्दै मन्त्रि गुरुङ्गले यो पर्व मनाङको सम्पत्ती भएको दाबी समेत गनु भएको थियो ।
मेथा पर्व मनाङका ४ वटै गाउँपालिकाहरु नेस्याङ, चामे, नार फू र नासोमा फरक फरक शैलीमा मनाउने चलन छ । मनाङमा मेथा पर्व पछि घोडा जात्रा, आङुमुदे जात्रा लगायतका विभिन्न प्रकारका जात्राहरु मनाइने गरिन्छ ।