नरेन्द्र ढकाल

काठ आभवका कारण नेपालको प्रसिद्ध धार्मिक स्थल गोरखाको मनकामना मन्दिर जिर्णाेद्धार कार्य रोकिएको छ ।
‘जिर्णोद्धार काम केही समय यता रोकिएको छ, काम गर्नका लागि प्रर्याप्त काठ छैन, त्यसैले काम रोकेका छौ’मन्दिर जिर्णोद्धार समितिका अध्यक्ष नरेन्द्र बाबु श्रेष्ठले भन्नुभयो । चितवन बाट काठ ल्याउने तयारी भए पनि आवश्यक प्रक्रिय पूरा गर्न ढिलाई हुँदा काठको अभाव भएको हो ।
काठ ल्याउन अझै एक महिना लाग्ने समितिकोअनुमान छ । पुरातत्व विभागको स्वीकृतमा चितवन बाट पाँच सय क्वयू फिट काठ ल्याउने तयारी गरिए पनि आवश्यक प्रक्रिया पूरा गर्न समय लागेको जिर्णोद्धार समतिले जनाएको छ ।
‘हामीले समय मै काठ ल्याउन पहल थालेका थियौ, काठ ढुवानीका लागि प्रक्रिया पूरा गर्न समय लाग्ने रहेछ, समय मै काठ आएन काम नै रोक्नु प¥यो ।’ अहिले चितवनको जंगलमा काठ काट्ने काम सुरु भएको र छिट्टै आवश्यक प्रक्रिया पूरा गरी मन्दिर सम्म काठ पु¥याइने समितिको दाबी छ ।
अहिले मन्दिरको दोश्रो राख्ने काम भईरहेको छ । मन्दिर जिर्णोद्धारका लागि आवश्यक सुनको प्रवन्ध भईसकेको र रकम पनि जुट्ने क्रम जारी रहेको जिर्णोद्धार समितिले जनाएको छ । भक्तपुरबाट आएका कालिगढहरुले मन्दिरको झ्याल ढोका र टुँडालमा राख्ने काठमा बुट्टा भर्ने काम गरिरहेका छन् ।
अन्य कामका लागि भने काठ नभए पछि काठको काम गर्ने अन्य कामदार सहित गाह्रो लगाउने मिस्त्रीहरु घर पठाइएको श्रेष्ठले बताउनु भयो‘झ्याल, ढोका, टुँडाल लगायतका ठाउँमा आवश्यक काठ त हामी सँग छ, अहिले कालिगढहरुले काठमा बँुट्टा भरिरहनु भएको छ, अन्य काठ नहुँदा काम रोकिएको हो ।’
२०६८ सालमा स्टमेट गरेर मन्दिर पुननिर्माण थाल्ने जिर्णोद्घार समितिको तयारी भए पनि ढिला गरी गत बर्षबाट मात्र जिर्णोद्धारको काम सुरु भएको हो ।२०६८ सालमा लगत स्टमेट गर्दा साँडे आठ करोडमा मन्दिर जिर्णोद्घार सक्ने लक्ष्य लिइए पनि अहिले लागत वढ्ने जिर्णोद्घार समितिका संयोजक श्रेष्ठले बताउनुभयो ।
‘२५ प्रतिसत भन्दा बढि लाग बढ्ने अनुमान गरेका छौं, भूकम्प, नाकाबन्दी लगायतका समस्याले पनि लागत बढ्यो, पहिलेको स्टमेटमा मिस्त्री ज्याला पनि बढेको छ, पहिले साँडे आठ करोड सक्ने लक्ष्य थियो अब त ११ ÷१२ करोड लाग्ने अनुमान गरेका छौ ।’
मन्दिर पुननिर्माणका लागी नेपाल सरकारले पुरातत्व विभाग मार्फत चार करोड रुपैयाँ उपलब्ध गराएको थियो । सो चार करोडको डेढ किलो सुन किनेर बैङ्कमा राखिएको छ । मन्दिर जिर्णोद्धारका लागि भक्तजन बाट उल्लेख सहयोग प्राप्त भएको समितिले जनाएको छ ।‘अहिले सम्म दुई करोड रकम खर्च भईसकेको छ, हामी सँग अझै ५ करोड जति बैङ्कमा मौजाद छ, अब डढे किलो सुन, पचास लाखको काठ र छाना छाउन तामाको पाता किन्न बाँकी छ ।’ अध्यक्ष श्रेष्ठले भन्नुभयो ।
मन्दिर जिर्णोद्धारको काम भइरहे पनि भर्खरै सकिएको दशैमा भक्तजनहरुको उल्लेख्य उपस्थिति रहेको मनकामना मन्दिरका मुख्य पुजारी इन्सान थापाले बताउनु भयो । थापाले भन्नुभयो‘मन्दिरमा आउने भक्तजनका लागि हामीले छुट्टै व्यवस्था गरेका छौ, मन्दिर परिसरमै भगवतीको प्रतिमा बनाएर राखिएको छ, त्यस कारण पनि भक्तजनलाई पुजाआजामा कुनै बाधा छैन् उहाँहको उल्लेख्य उपस्थिति छ ।’
अहिले शनिवार करिव दुइ हजार भक्तजनहरु आउने गरेपनि अन्य दिनमा करिव पाँच सयको हाराहारीमा भक्तजनहरु आउने गरेको स्थानियहरुले बताएका छन् । दशै सुरु भए पछि सो संख्या ह्वातै बढेको छ । मन्दिर आउने भक्तजनहरुका लागी मन्दिर वाहिर पुजा गर्ने व्यवस्था मिलाइएको छ ।
भूकम्प,नाकाबन्दी, पेट्रोलियम पदार्थको अभाव जस्ता कारण जिर्णोद्धारमा ढिलाई भए पछि २५ प्रतिसत लागत बढ्न सक्ने अनुमान जिर्णोद्धार समितिको छ । अनेकौ समस्याका बावजुत पनि २०७४ साल भित्र मन्दिर जिर्णोद्धार सक्ने लक्ष्य समितिले लिएको छ । मन्दिर जिर्णोद्धारमा दक्ष र अर्धदक्ष गरी ३० जना भन्दा बढि कामदार खटिएका छन् ।

gorkhapatraonline