किरण लोहनी

साउन,  गोरखा १९ – भूकम्पपछि पहिरोको उच्च जोखिममा रहेको गोरखाको केरौंजामा पहिरोको पूर्व सूचना दिने यन्त्र जडान गरिएको छ । पहिरो जानु पहिलेनै स्थानीयलाई सूसुचित गराउन साइरन जडित यन्त्र जडान गरिएको हो । नुवाकोट मदानपुरका युवा बैज्ञानिक दाजुभाई राम र लक्ष्मण रिमालले विकास गरेको प्रविधि महावीर पुनको आग्रहमा केरौंजाको मुख्य बस्तीमा जडान गरिएको हो । यन्त्र जडानका लागि बैज्ञानिक लक्ष्मण रिमाल केरौंजा पुग्नुभएको थियो । केरौंजाको मुख्य बस्तीमा जडान गरिएको प्रविधिबाट चार सय २५ घरधुरीका दुई हजार जनसंख्याले फाइदा लिन सक्ने लक्ष्मणले बताउनुभयो ।

पहिरो जान सक्ने ठाउँमा जमिनको भित्री र सुक्ष्म कम्पन थाहा पाउने सेन्सर राखिएको र कम्पन हुनासाथ साइरन बज्ने ब्यवस्था मिलाइएको उहाँले बताउनुभयो । यस्तो यन्त्रले २४ घण्टा पहिलेनै पहिरो जान लागेको सूचना दिनसक्ने रिमाल दाजुभाईले बताउनुभयो ।

उहाँहरुले एक वर्ष अघिनै यो मेसिनको विकास गर्नुभएको हो ।  विभिन्न सञ्चार माध्यममा केरौंजा पहिरोको जोखिममा रहेको र स्थानीयले त्रसित दिनचर्या बिताउनु परेको खबर थाहा पाएपछि आफूहरु पूर्व सूचना दिने यन्त्र राख्ने टुंगोमा पुगेको उहाँले बताउनुभयो । म्यागासेसे पुरस्कार विजेता महावीर पुनको राष्ट्रिय आविष्कार केन्द्रले आग्रह गरेपछि लक्ष्मण मेसिन जडान गर्न केरौंजा पुग्नुभएको थियो । झण्डै दुई लाख रुपैयाँ पर्ने यन्त्र निशुल्क रुपमा उपलब्ध गराएको रिमालले बताउनुभयो । पहिरोको पूर्व सूचना बाहेक स्थानीयले विपद्का अन्य सूचना दिन र गाउँलेलाई भेला गराउन पनि साइरनको उपयोग गर्न सक्नेछन् ।

त्यसका लागि चार जना अगुवालाई साइरन बजाउने रिमोट पनि दिइएको उहाँले जानकारी दिनुभयो । रिमाल दाजुभाई नेतृत्वको टेक्नोलोजी सेल्स् प्रालिले यस्तो यन्त्र बनाएको हो ।

ujyaaloonline