गोरखा समाचारदाता
गोरखा – मुस्किलले ५५ जना अट्ने गोरखा कारागारमा एक सय भन्दाबढि कैदीबन्दी बस्दै आएका छन् ।
क्षमता भन्दा धेरै राख्नुपर्दा कैदीबन्दीले जेल भित्र कष्टकर दिन गुजारी रहेका छन् ।कारागारको साँघुरो ओत लाग्ने घर भित्र सबै अट्न नसक्ने भएपनि खातै खात लगाएर सुत्नुपर्ने बाध्यता छ । ‘बाहिर आँगन र बलेनीमा पनि सुत्नुपर्छ, पानी परेको बेला भिज्दै सुत्नु बाहेक उपाए छैन’ नाईके गोपाल बरामले भने ‘धमीलो पानी पिउनुपर्ने, सुत्ने ठाउँमा भुँईमा पानी, आकाशको पानी र चिसोले धेरै बिरामी भएका छन् ।’
४५ पुरुष अट्ने ठाउँमा १०० जना छन् । महिला बन्दी गृहमा भने महिला १० जना छन् । कारागारको वाईरिङ भत्किएको छ ।
खोला बाट ल्याइएको धमिलो पानी बाहेकको बिकल्प छैन । कारागार सम्म एम्बुलेन्स नपु्ग्ने हुँदा बिरामीलाई गोरखा अस्पताल सम्म ल्याउन/लैजान सास्ती भोग्नु परेको छ । ‘कारागार भित्र कुनै सिप सिकाएर ब्यवशायीक बनाउने योजना, चाहना भएर पनि ठाउँ अभावले सकिएको छैन’ कारागार शाखा गोरखाका विष्णु थापा (बस्नेत) ले भनिन् ।
अहिले केही कैदीबन्दीले मुडा बनाउने बाहेक अन्य काम गर्दैनन् । साँघुरो ठाउँ भएकाले कामगर्न समस्या भएको गुनासो उनीहरुको छ ।जिर्ण संरचना र मक्किएको घेराबार भएकाले सुरक्षादिन समेत गाहूो भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय गोरखाका एसपी ओमप्रसाद अधिकारीले बताए । ‘जनशक्ति कम छ, त्यहाँ माथि पनि कारागार कमजोर छ, सुरक्षा दिन सक्ने अवस्था छैन’ एसपी अधिकारी ले भने ।
गोरखाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी देवेन्द्र लामिछानेले कारागार शाखामा दरबन्दी अनुसार कर्मचारी नहुनु र कैदीबन्दी धेरै हुनु चुनौती रहेको बताए । गण्डकी प्रदेश सभाको प्रदेश मामिला समितिले गण्डकी प्रदेशको बिभिन्न जिल्लाको कारागार अनुगमनगर्ने क्रममा गोरखाको पनि गरेको थियो ।
अनुगमन पछि आयोजित छलफल कार्यक्रममा नयाँ कारागार छिटो र सुविधा सम्पन्न निर्माण गर्नुपर्नेमा सरोकारवालाले जोड दिए । अहिले भएका कारागार काम चलाउमात्रै रहेको भन्दै अब बनाउँदा कैदीबन्दीलाई सिप सिक्ने, कसुर अनुसार छुट्टाछुट्टै राख्ने ब्यवस्था गर्नु पर्नेमा सांसद मनकुमारी गुरुङले जोड दिईन ।प्रदेश मामिला समितिका सभापति कृष्ण थापाले सरकारले कैदीबन्दीलाई दिने सेवा सुविधा कम भएको बताउँदै भने ‘अहिले तत्काल सुधार गर्न सक्ने जती स्थानीय तह, प्रदेश र संघ मिलेर गर्नुपर्छ ।’
सुविधा सम्पन्न र स्तरीय बनाउन समय लाग्ने भएकाले तुरुन्त र अत्यावस्यक सुधारको काम धेरै रहेको बताए ।कारागार शाखा गोरखाको नयाँ भबन निर्माण हुँदैछ । ११ रोपनी जग्गामा निर्माण गर्ने योजना अनुसार माटो जाँच भएको १ वर्ष बित्यो । तर अहिले सम्म ठेक्का प्रक्रिया सुरु भने भएको छैन ।
राष्ट्रिय पुननिर्माण प्राधिकरण मार्फत निर्माण गर्न लागिएको कारागारको स्टमेट तयार हुँदै गरेको जिल्ला ईकाइका प्रमुख सुनिता श्रेष्ठले बताईन । सरोकारवालाहरुले अब बन्ने कारागारको डिजाईन गर्दा सुरक्षा प्रमुख, अधिकारकर्मी र सरोकारवाला सँग छलफल गरेर मात्रै बनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन् ।
फाईल तस्बिर