मोहसिन अलि मियाँ
गोरखा – स्वास्थ्य सेवाको पहुँच बढाउन गण्डकी गाउँपालिकाले टोलटोलमा स्वास्थ्य इकाई सञ्चालनमा ल्याएको छ । साविक गाविसमा रहेका ६ वटा स्वास्थ्य चौकीबाट बृद्धि गरेर गाउँपालिकाले हाल थप १४ वटा सामुदायिक स्वास्थ्य इकाई सञ्चालनमा ल्याएको हो ।
अधिकांश चेपाङ बस्ती रहेको गण्डकी गाउँपालिकाका स्थानीयलाई निशुल्क र सहज रुपमा स्वास्थ्य सेवाको पहुँचमा पु¥याउन प्रत्येक वडाका गाउँगाउँमा इकाई स्थापना गरिएको अध्यक्ष होमबहादुर रानाले बताए । ‘जनतालाई सहज रुपमा घरै नजिक सेवा दिन चाहान्छौ’ उनले भने ‘म निर्वाचित भएर आएपछि १४ वटा इकाईबाट सेवा सुचारु गरिसके ।’
गाउँपालिका कै पहलमा अघिल्लो बर्ष १० र यस बर्ष ४ गरी १४ वटा सामुदायिक स्वास्थ्य इकाई स्थापना भएको हो । यससंगै गण्डकी गाउँपालिकामा हाल २० वटा स्वास्थ्य युनिटबाट सेवा प्रवाह भइरहेको छ ।
थप गरिएका इकाईहरुबाट समेत स्वास्थ्य चौकीमा सरह सेवा पाइने गाउँपालिकाले जनाएको छ । ‘स्वास्थ्य चौकीमा जे जे सुविधा पाइने भनेर सरकारले भनेको छ, ति सबै सेवा इकाईबाट पनि निशुल्क दिने ब्यवस्थापन मिलाएका छौ’ गाउँपालिका अध्यक्ष रानाले भने ‘भुगोलका हिसावले विकट भएकाले पनि टाढा धाउनुपर्ने बाध्यताका कारण मान्छे हेल्थपोष्ट जादैन थे, अहिले टोलटोलबाटै सेवा दिन थालेपछि जाँचेर औषधी खानुपर्छ भन्ने चेतनाको विकास भइरहेको हामीले पाएका छौ ।’
जनतालाई पायक पर्ने र भूगोलका हिसावमा ठूलो बस्ती भएको स्थान छनौट गरी इकाई सञ्चालनमा ल्याइएको हो । हाल गाउँमा भएका सामुदायिक भवनहरुबाटै इकाई राखेर सेवा सुरु गरिएको र केहि भवन नभएको ठाउँमा नीजि घर भाडामा लिएर समेत सेवा सुचारु गरिएको बताइएको छ ।
‘धेरैजसोमा गाउँमै रहेका सामुदायिक भवन, महिला भवनहरुमा इकाई राखेका छौ, १/२ वटा चाहि भाडामा छन्’ रानाले भने ‘त्यसलाई पनि चाडै सरकारी भवनमा सार्ने तयारीमा छौ ।’ इकाईमा गाउँपालिकाले चिकित्सक सहित निशुल्क औषधी, चेकजाँच, सल्लाह सुझाव लगायतका सेवाको प्रवन्ध मिलाएको छ । साविक रहेका ६ बाहेक अन्य १४ वटामा एक जना चौथो तहको कर्मचारी राखिएको गाउँपालिकाको भनाई छ ।
८ वटा वडा रहेको गण्डकी गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ मा २ वटा, २ मा ३ वटा, ३ मा १ वटा स्वास्थ्य इकाई स्थापना भएका हुन् । त्यस्तै ४ मा १, ५ मा १, ६ मा २, ७ मा २ र ८ मा २ वटा इकाईबाट सेवा सुचारु भएको बताइएको छ । यसअघि वडा नम्बर ४ र ७ मा एउटा पनि स्वास्थ्य चौकी र इकाई नभएकाले स्थानीय छिमेकी वडामा जान बाध्य थिए ।
होम डेलिभरी’ शुन्य बनाउने लक्ष्य
त्यस्तै गण्डकी गाउँपालिकाले ‘होम डेलिभरी’ को संख्या शुन्य बनाउने अभियान समेत सुचारु गरेको छ । सुरक्षित रुपमा सुत्केरी गराउनका लागि गाउँपालिकाले स्वास्थ्य चौकीमा प्रवन्ध मिलाएको हो ।
गत बर्षदेखि नै गाउँपालिकाले स्वास्थ्य चौकीमा सुत्केरी गराउने महिलालाई यातायात र पोषिलो खानाका लागि ७ हजार रुपैया भत्ताको प्रवन्ध मिलाउदै आएको छ ।
‘घरमा सुत्केरी गराउदा रिक्स धेरै भयो’ गाउँपालिका अध्यक्ष रानाले भने ‘होम डेलभरीलाई जिरो बनाउने लक्ष्य हो, अहिले हामीले हेल्थपोष्टमा डेलिभरी गराउनेलाई ७ हजार भत्ताको ब्यवस्था गरेका छौ ।’
