भारतीय सञ्चारमाध्यमहरुले उच्च सरकारी अधिकारीहरु उद्धृत गदै प्रकाशित गरेका समाचार अनुसार राज्यसभामा सुष्माले गरेको यो प्रस्ताव भारतले कुटनीतिक च्यानलमार्फत बेइजिङलाई जानकारी गराइसकेको छ ।

चीनले भारतले आफ्ना सैनिकलाई एकतर्फी पछाडि फर्काएमात्र वार्ताको वातावरण बन्न सक्ने बताइरहेको छ । भारतले त्यस क्षेत्रमा सडक निर्माण कार्य अगाडि बढाउन आवश्यक पूवर्धाधार सहित चिनियाँ सैनिक अगाडि बढेकोले त्यसलाई तत्काल रोक्नको लागि भनिरहेको छ । दुवै देशको अडानका कारण कुटनीतिक तहमा केही कुराकानी भएपनि औपचारिक रुपमा वार्ता हुन सकेको छैन ।

समस्याको समाधानको लागि कुटनीतिक प्रयास भइरहेको बताएको भारतले पहिलोपटक दुवै देशका सेना पछाडि फर्कने र त्यसपछि वार्ता प्रक्रिया अगाडि बढाउने प्रस्ताव गरेको छ । भारतको यस प्रस्तावमा चीनको धारणा भने सार्वजनिक भइसकेको छैन । स्वराजले भारत पञ्चशीलको सिद्धान्तमा अडिग रहेको तर सिमानाको यथास्थितिमा परिवर्तन गर्ने चीनको नियतले भारतको राष्ट्रिय सुरक्षामा असर गर्ने बताइन् ।

‘भारतले हाम्रो सैनिकलाई फिर्ता हुनको लागि भनिरहेको छ । तर हामी के चाहान्छौ ? दुवै देशको सैनिक फिर्ता हुनु एउटा विकल्प  हुन सक्छ,’ स्वराजले राज्यसभामा सभासदहरुलाई भनिन् ।

दिल्लीको यो भनाईसँग आगाडि हप्ता ब्रिक्स देशका राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकारहरुको बैठकमा भाग लिन बेइजिङ जान लागेका भारतका राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार अजित डोभलले चिनियाँ अधिकारीहरुसँग वार्ता गर्ने सम्भावना बढेको भारतीय सञ्चारमाध्यमले बताएका छन् । स्वराजले भारतको यो प्रस्ताव तर्कसंगत भएको समेत बताइन् । स्वराजका अनुसार सन् २०१२ मा भारत र चीनबीचमा त्रिदेशीय सीमामा देखा पर्ने विवाद तीन मुलुकसँगै बसेर हल गर्ने सहमति भएको समेत बताइन् । स्वराजले चीनको नियत त्रिदेशीय सिमानासम्म पुग्ने र अहिले अवस्थालाई परिवर्तन गर्ने रहेको समेत बताइन् ।

भारतीय विदेशमन्त्री सुष्मा स्वराजले सबै मुलुकहरु यो मामिलामा भारतको पक्षमा रहेको समेत दाबी गरेकी छन् । यसबाट भारतले शान्त ढंगले अन्य मुलुकहरुको समर्थन खोजेको देखिन्छ ।

दुई दिन अगाडि राज्यसभाको वैदेशिक मामिला समितिमा बोल्दै विदेशसचिव यस जयशंकरले दुई देशको विषय दुई देशबीचमा नै रहोस भनेर दिल्लीस्थित कुटनितिक नियोगहरुलाई ब्रिफ्रिङ नगरेको बताएका थिए । चीनले भने यस विषयमा अन्य देशका राजदूतहरुलाई जानकारी गराइसकेको छ । यस विषयमा भारतीय अधिकारीहरुले कुनै पनि कुराकानी नगरेको दिल्लीस्थित नेपाली दूतावासका अधिकारीहरु बताउँछन् ।