गोरखा । ऐतिहासिक, पुरातात्विक र पर्यटकीय अकला मन्दिर ३ बर्षदेखि अलपत्र अवस्थामा रहेको गोरखाको प्रसिद्ध अकला मन्दिर पुनःनिर्माणको काम अलपत्र परेको छ । ठेकेदारको लापरवाही र गोरखा नगरपालिकाको वेवास्ताका कारण अकला मन्दिर पुनःनिर्माण अलपत्र परेको हो ।
गोरखा नगरपालिका–१४ को गोप्लिङ क्षेत्रमा रहेको अकला मन्दिर ०७८ सालमा ठेक्का सम्झौता भएर ३ महिना भित्रमा निर्माण सम्पन्न गर्नुपर्ने भएपनि विगत ३ बर्षदेखि निर्माण कार्यरत अलपत्र अवस्थामा रहेको छ । गोरखा नगरपालिकाले ‘अकला मन्दिर पर्यटकीय पूर्वाधार’ परियोजना मार्फत २४ लाख १० हजार ८८५ रुपैयाँ ५५ पैसामा बनाउन ०७८ साल असार २ गते गोर्बुङ राना निर्माण सेवासंग सम्झौता गरेको थियो ।
०७८ साल असोज ३० गते सम्पन्न गर्ने गरि भएको सम्झौता भएको भएता पनि निर्माण कम्पनीलाई नगरपालिकाले पटक–पटक म्याद थप गर्दै आएको छ । कार्यपालिका बैठक मार्फत निर्माण कम्पनीलाई मन्दिर बनाउन म्याद थप्दै आएको नगरपालिको योजना शाखाले जानकारी दिएको छ । दैनिक तिर्थालु भक्तजन जाने उक्त मन्दिर निर्माण कम्पनीले अपुरो गरेर छोडिदिएको मन्दिरका पुजारी भोजराज जैसीले बताए । ‘काठ भएन भनेर काम नभएको भन्छन्’ भन्दै पुजारी जैसीले भने ‘काम अपुरो गरेर ठेकेदार कता गए कता ।’
नगरपालिकाका तात्कालिन मेयर राजनराज पन्तले शिलान्यास गरेको उक्त मन्दिर नगरपालिकाको प्राविधिकले स्टमेट गर्दा नै काठको मुल्य नै नराखेर ठेक्का गराउदा समस्या आएको अकला मन्दिर ब्यस्थापन समितिका अध्यक्ष टोपबहादुर महतले बताए । ‘ठेक्का गराउदा काठको मुल्य नै नराखी गराएको’ भन्दै अध्यक्ष महतले भने ‘अहिले हामीले वरपर रहेको ५ वटा समिति मार्फत काठ जोहो गरी रहेका छौ । अब केही दिन भित्रै काम थाल्छौ ।’
तात्कालिन अवस्थामा मन्दिरको लागि स्थानिय बन समितिहरुले काठ उपलब्ध गराउने सर्तमा ठेक्का लगाएको समितिका अध्यक्ष टोपबहादुर महतले जानकारी दिए । तर मन्दिर बन्दै जादाँ र भूकम्पले भत्काएको स्थानियको घरहरुलाई समितिले काठ दिदा मन्दिरको लागि अपुग भएकाले पनि मन्दिर निर्माणमा ढिलाई भएको उनले सुनाए ।
समितिले पछिल्लो समय ३ वटा बन समूहबाट ३ सय सेफ्टी काठ पाईसकेको र उक्त काठबाट झ्याल र ढोका निर्माण भई रहेको छ । झ्याल र ढोका कलात्मक हुनुपर्ने भएका कारण ललिपुरका कामदारहरुले काम गरीरहेको समितिले जनाएको छ । अध्यक्ष महतले ठेकेदारले काम थाले जहाँबाट भए पनि काठ ल्याएर दिन सकिने बताए ।
मन्दिरमा बिजुली बत्ती नभएकोले काठको काम बाहिर गर्दा समस्या भएको भन्दै समितिले हालै बिद्युत लाईन समेत जडान गरेको छ । अब भने मन्दिर परिषरमा नै काठको काम गराउने र मन्दिर निर्माणको काम पनि गराउने समितिका पदाधिकारीहरुले बताए ।
मन्दिर चाढो नबन्नुमा नगरपालिकाका प्राविधिकहरुको पनि कमजोरी रहेको उनीहरुको आरोप छ । नगरपालिकाका प्राविधिक निशान पाठकले उक्त साईड हेर्दै आएका छन् । मन्दिर निर्माण रोकिएको भन्दै पूर्व प्रधानमन्त्री समेत रहेका डा.बावुराम भट्टराईले समेत मन्दिरको अवलोकन गरेका थिए ।
निर्माण कम्पनी भन्छ काठ दिदैन कसरी काम गरौं ?
२४ लाख १० हजार ८८५ रुपैयाँ ५५ पैसामा ठेक्का सकारेको गोर्वुङ राना निर्माण सेवा कम्पनीका सञ्चालक जीवन रानाले सम्झौता अनुसारको काठ नपाउदा काम सम्पन्न गर्न नसकेको बताउछन् ।
‘नगरपालिका संग सम्झौता हुदा नै स्थानिय बन समूहले आवश्यक काठ दिने सर्तमा काम थालेको’ भन्दै सञ्चालक रानाले भने ‘समितिले समयमा काठ नदिदा झ्याल, ढोका, नाल र मुसल बनाउन पाएनौ अनि काम रोकियो ।’ तर पछिल्लो समय एउटा बन समूहले उपलब्ध गराएको ८७ क्यूविक फिट काठले अहिले झ्याल र ढोका बनाउने काम भई रहेकोले केही दिन भित्रै थप काम थाल्ने सञ्चालक रानाले जानकारी दिए ।
उनले १–२ मा झ्याल र ढोका आउने भन्दै सातादिन भित्रै काम सुरु गर्ने प्रतिबद्वता समेत जनाए । तर उनले पनि नगरपालिकाले खासै चासो नदेखाउदा मन्दिर निर्माणमा ढिलाई भएको जानकारी दिए ।
डिपिसी गरेर मन्दिरको चारैतिर इट्टाएको गारो लगाईएको मन्दिरमा आवश्यकता अनुसारको काठ उपलब्ध भएको खण्डमा ४ महिना भित्रै काम सम्पन्न हुने पनि निर्माण कम्पनीले दावी गरेको छ । ‘आवश्यता अनुसारको काठ पाएको खण्डमा ३ देखी ४ महिनामा काम सकिने’ भन्दै ठेकेदार रानाले भने ‘मेरो काम गारोको बाहिर कलात्मक ईट्टा हाल्ने मात्र हो । त्यसैले काम सुरु गर्न पाए ४ महिना भित्रै सक्छौ ।’
नगरपालिकाले तयार पारेको इस्टमेटमा मन्दिरमा लाग्ने काठको कुरा छाडौ मार्वलको समेत इस्टमेट नभएको निर्माण कम्पनीले जानकारी दिएको छ ।
स्थानियको आरोपमा नगरपालिकाबाट रकम लिएर लामो समयदेखी ठेकेदार सम्र्पक बिहिन छन् । सम्झौता रकम मध्ये ९ लाख ५१८ रुपैयाँ २४ पैसा बुझेको कम्पनीले बाँकी काम गर्न खासै चासो नराखेको पनि स्थानियको आरोप छ ।
४ महिनामा काम सक्ने गरी भएको सम्झौताको ०७९ साल असार ३० गते पहिलो पटक म्याद थप भएको थियो ।