गोरखा । गोरखाका १ जना युवक स्वदेश फर्किएर ब्यवसायीक खुर्सानी खेतीमा लागेका छन् । सिरानचोक गाउँपालिका–६ गाँखु गैरा गाउँका बिक्रम गुरुङले स्वदेश फर्किएर आफ्नै गाउँमा ब्यवसायीक अकबरे खुर्सानी खेतीमा लागेका हुन् ।
विदेशमा गरिने श्रममा उचित आम्दानी नभए पछि उनी स्वदेश फर्किएर आफ्नै गाउँमा खुर्सानी खेतीमा लागेको बताए । ‘कतारमा हुदा मुस्किलले बर्ष भरीमा ५ लाख जती आम्दानी हुने गरेको’ भन्दै गुरुङले भने ‘आफ्नै गाउँमा गरिएको खुर्सानी खेतीबाट त्यो भन्दा पनि बढी आम्दानी लिन सकिन छ ।’
गुरुङले गएको चैत्र र बैशाखदेखी सुरु गरेको ब्यवसायीक अकबरे खुर्सानी खेतीबाट मात्र पछिल्लो १० महिनामा २ लाखभन्दा बढी आम्दानी गरिसकेका छन् । उनले बिएम अर्गानिक कृषि तथा पशुपंक्षी फर्म दर्ता गरेर ५ रोपनी जमिनमा गरेको अकबरे खेतीबाट अहिलेसम्म ७०० केजी खुर्सानी बिक्री गरिसकेका छन् ।
०७८ चैत्र र ०७९ बैशाखमा खेतीको सुरुवात गरेका गुरुङले उत्पादित अकबरे खुर्सानी गोरखा हुदै संघिय राजधानीसम्म पुरर्याएर बिक्री गर्न सफल भएको छ । ०७९ को भाद्र महिनादेखी उत्पादन भएको खुर्सानी उनले गाउँ हुदै गोरखा सदरमुकाम र राजधानीमा लगेर बिक्री गरेको बताए । ‘भाद्र महिनाबाट टिपेको खुर्सानी गोरखा र काठमाण्डौमा बिक्री गरेरको’ भन्दै उनले ‘अहिले भने खुर्सानीको विभिन्न परिकार बनाउन थालेको छु’ भने ।
गुरुङले आफ्नै बारीमा लगाएको खुर्सानीलाई ‘बिएम अर्गानिक कृषि तथा पशुपंक्षी फर्म’ को नाममा प्याकीङ गरेर खुर्सानीको अचार, सुकाएको दाना र बिउको लागि खुर्सानीको भित्री दाना समेत बिक्री गर्दै आएका छन् । त्यस मध्ये उनी संग ताजा र अचारको माग अत्याधिक भएको बताए ।
सामान्यतया पनि १ पटक लगाएको अकबरे खुर्सानीले २ बर्षसम्म रहन्छ । यसले प्रत्येक ६ महिनामा उत्पादन दिने हुदा ४ पटक आम्दानी लिन सकिने र कम लगानी हुने गर्दछ । करिब १ लाख रुपैयाँ लगानी गरेका उनले पहिलो लटबाट मात्रै उनले २ लाखभन्दा बढी आम्दानी लिएको अनुभव सुनाए ।
राम्रै आम्दानी हुने देखे पछि गुरुङले यस पटक थप ३ रोपनी जमिनमा खुर्सानी खेती बिस्तार गर्ने योजना सुनाए । त्यो मात्र नभएर उनले प्रत्येक बर्ष खेतीका लागि क्षेत्रफल बिस्तार गर्दै लाने बताए ।
सुरुमा १ हजार ५०० बोट खुर्सानी लगाए युवा गुरुङले यस पटक भने १ हजार ३०० बोट थप्ने योजनामा रहेका छन् ।
पहिलो लटमा उत्पादन भएको ७०० केजी खुर्सानी मध्ये ५५० केजी २०० देखी ३०० रुपैयाँसम्म आलैमा बिक्री गरेको, १५० केजी सुकाए र बाँकी रहेको १०० केजी भने उनले अचार बनाएर बिक्री गरेको बताए । गुरुङका अनुसार अचार बनाएर बिक्री गर्दा भने राम्रो मुनाफा हुने अनुभव सुनाए । ‘अचार बनाएर बिक्री गर्दा राम्रो आम्दानी हुने गरेको’ भन्दै गुरुङले ‘सुकाएको खुर्सानी भने प्रति केजी १ हजार रुपैयाँमा बजारमा बिक्री भईरहेको छ’ भने ।
अचारको माग बढेसंग अब हुने उत्पादनको भने उनले अचार बनाउने योजना सुनाए । ‘खुर्सानीको अचारको माग बढेको छ । अबको उत्पादन भने अचार मात्र बनाएर बजारमा लाने छु’ गुरुङले बताए । उनले ३५० ग्रामको अचारको १९० मा बिक्री गर्दै आएका छन् ।
आफुले उत्पादन गरेको खुर्सानीको प्रचारप्रसार गर्न उनले हालै गोरखा बजारमा भएको ११औं गोरखा महोत्सवमा समेत खुर्सानी बिक्रीको स्टल राखेका थिए । महोत्सव अवधीभर उनले १ लाख बरावरको खुर्सानी बिक्री भएको जानकारी दिए ।
रोजगारीको लागि उनले राजधानीमा मात्रै पनि १५ बर्ष बिताए । अध्ययन गर्दै रेष्टुरेन्टमा रोजगारी गरेका गुरुङले राम्रो आम्दानी पाउन नसके पछि कतार भासिए । तर त्यहाँ पनि राम्रो आम्दानी हुन नसके पछि भने उनले आफ्नै गाउँ रोजे र गाउँमा खुर्सानी खेती सुरु गरे ।
उनले गरेको खेती मल्चिङ प्राविधिमा आधारीत खेती हो । यो प्रविधिमा पानी कम लाग्ने, झार अत्यन्तै कम उम्रिने भएका कारण खेती राम्रो हुने तथा किरा फटेङराहरुबाट जोगिने उनको अनुभव छ । खुर्सानीको लागि आवश्यक मल भने उनले स्थानिय स्तरमा नै पाउने गाईबस्तुको मल प्रयोग गरेका छन् ।
पूर्ण रुपमा अर्गानिक खेती गरेका उनले बजारमा बिक्रीका लागि जाने खुर्सानीको ब्राण्डीङले फर्म भित्रै गरेका छन् । फर्मले आगामी दिनमा गाउँमा उत्पादिन अर्गानिक कृषि जन्य सामाग्रीहरुलाई खरिद गरेर बिक्रीका लागि बजारसम्म लाने योजना बनाएको छ ।
३१ बर्षे गुरुङले यो पटक खुर्सानी संगै अदुवा खेतीमा पनि हात हालेका छन् । उनले पहिलो पटकको अनुभवको लागि भन्दै ४०० केजी अदुवा खेती गरेका छन् । अदुवाले पनि राम्रो आम्दानी दिएमा पुनःअर्को बर्षदेखी अदुवा खेती पनि गर्ने योजना गुरुङले बनाएका छन् ।
उनले अर्काको भूमिमा गएर कडा श्रम गर्नुभन्दा आफ्नै देशमा आफ्नै भूमिमा बजारको आवश्यकता अनुसारको खेती गरेर परिवार संग सुख संग बस्न सकिने भन्दै विदेशी भूमिमा कडा परिश्रम गरेर पनि राम्रो आम्दानी गर्न नसकेका युवाहरुलाई नेपाल फर्किएर स्वदेशी भूमिमा काम गर्न अनुरोध समेत गरे ।
