लमजुङ, माघ ३ गते । मस्र्याङ्दी गाउँपालिका–७ ताराचोक शेराका किसानले धान खेत मासेर अलैँचीका बिरुवा जमाए । २५ रोपनी क्षेत्रफलमा बनाइएको ग्रिन टनेलमा अहिले करिब २० लाख बिरुवा हुर्किएका छन् ।
४५ लाख बढी लगानी गरेर उत्पादन गरिएको बिरुवा बिक्री नहुँदा यतिबेला किसान निराश बनेका छन् । ‘धान खेत मासेर बिरुवा जमाएका हौँ, अलैँची नर्सरी किसान डम्बरसिं अधिकारीले भन्नुभयो, बिरुवा हुर्किएर नर्सरीमा फूल फुल्न लागिसक्यो, बिक्री नहुँदा निराश छौँ, बाहुनडाँडा, ताराचोक, लुदी, छिनखोला गाउँका १३ जना किसान मिलेर नर्सरी स्थापना गरेका हुन् ।
ग्रिन टनेल नर्सरीमा ३१ किलो बीउ उमारिएको किसान इन्द्रप्रसाद तामाङले बताउनुभयो । एक केजी बीउबाट ८० हजार बिरुवा उम्रन्छ । ३१ किलो बीउबाट २० देखि २४ लाखसम्म बिरुवा उम्रिएको अनुमान गरेका छौँ’ तामाङले भन्नुभयो ।
ग्रिन हाउसमा रामसाई, गोलसाई, भर्लाङ्गे, डम्बरसाई, जिर्मले, साउन्ने जातका बिरुवा उत्पादन गरिएको छ । सिँचाइ तथा नेटजालीको समस्याले बिरुवा सुक्न थालेको किसान सोमबहादुर तामाङले बताउनुभयो । पर्याप्त सिँचाइ छैन । असोजदेखि खडेरीले पानी परेको छैन, तामाङले भन्नुभयो, सिँचाइ र नेटजाली नहुँदा बिरुवा सुक्न थालेका छन् । गत असारमै बिक्री हुनुपर्ने बिरुवा बिक्री हुन नसकेको किसानहरू बताउँछन् ।
भुलभुले नयाँगाउँका किसान डम्बरजङ्ग गुरुङले बिरुवा बिक्री नहुँदा किसानहरू निराश भएको बताउनुहुन्छ । गुरुङका अनुसार गाउँका कसैको पनि बिरुवा बिक्री भएको छैन ।
नेपाल अलैँची व्यवसायी महासङ्घ लमजुङका अध्यक्ष अजय तामाङले माग कम तर बिरुवा उत्पादन धेरै भएकाले बिक्रीमा समस्या भएको बताउनुभयो । यो वर्ष २५ लाख बिरुवा बिक्री भएको हो तर यहाँ उत्पादन धेरै भएकाले बिक्रीमा समस्या देखिएको हो, तामाङले भन्नुभयो ।
प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजना अलैँची जोन कार्यक्रमका प्रमुख गोविन्द कोइरालाले जिल्लामा उत्पादन गरिएका बिरुवाको तथ्याङ्क सङ्कलन भइरहेको जानकारी दिनुभयो । उहाँले जोन कार्यक्रम, कृषि कार्यालय, स्थानीय तह, विभिन्न सङ्घ, संस्थासँग समन्वय गरी बिरुवा बिक्रीको पहल गरिने बताउनुभयो ।
बिरुवा उत्पादन बढेपछि महासङ्घले बिरुवाको मूल्य पनि घटाएको छ ।
जिल्ला कृषि विकास कार्यालय लमजुङ र नेपाल अलँैची व्यवसायी महासङ्घ लमजुङ शाखाले संयुक्त रूपमा अलैँचीको बिरुवाको नयाँ मूल्य निर्धारण गरेका हुन् । रामसाई, गोलसाई, डम्बरसाई, साउने, जिर्मले र भर्लाङ्गे जातको अलैँची बिरुवाको मूल्य प्रतिगोटा नौ रुपियाँ, पुराना गाँजबाट निकालिएको (पन्ना) बिरुवा प्रतिबिरुवा सात रुपियाँ निर्धारण गरिएको छ । गत वर्ष प्रतिबिरुवा १२ रुपियाँमा बिक्री भएको थियो ।

gorkhapatraonline