कैलासबावु श्रेष्ठ/गोरखा
साउन ६ गते । गोरखा जिल्लाको बिकास निर्माणका लागि आएको झण्डै १ अर्ब ६५ करोड रकम फ्रिज भएको छ । जिल्ला भित्रिएको कुल रकम मध्ये १ अर्ब ६५ करोड २६ लाख ५६ हजार रुपैयाँ खर्च हुन नसकेपछि सरकारको खातामा फिर्ता भएको हो ।
‘यहाँ खर्च हुन नसके पछि जिल्ला आएको डेढ अर्ब भन्दा बढि रकम फ्रिज गयो’ कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालय गोरखाका प्रमुख श्रीधर ज्ञावालीले बताए । जिल्लालाई पुँजीगत र चालु गरी ११ अर्ब ५२ लाख ९८ हजार प्राप्त भएको कोष तथा लेखा नियन्त्रण कार्यालय गोरखाको भनाई छ । गत आर्थिक बर्ष ०७३÷०७४ मा ८ अर्ब ३५ करोड ९६ लाख ८९ हजार प्राप्त भएकोमा ७ अर्ब ३९ करोड ७ लाख ४ हजार मात्र खर्च भएको हो । उक्त बजेट बाट ८८.५ प्रतिशत खर्च भई ९६ करोड ८९ लाख ८५ हजार फिर्ता गएको छ ।
यता पूँजिगत तर्फ प्राप्त २ अर्ब ६४ करोड ५६ लाख ९ हजार मध्ये १ अर्ब ९६ करोड १९ लाख ३८ हजार खर्च भए पछि उक्त शीर्षकबाट पनि पनि ६८ करोड ३६ लाख ७१ हजार फिर्ता गएको कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालय गोरखाले जानकारी दिएको छ । प्रतिशतको आधारमा पूँजिगत तर्फ ७४ प्रतिशत खर्च भएको छ । कोलेनिका प्रमुख ज्ञावालीका अनुसार पूँजिगत तर्फ आउने रकम नियमित हो । नियमानुसार काम भए पछि भूक्तानी पनि जान्छ र खर्च हुन नसके फिर्ता जान्छ । यस पटक नेपाल सरकारकाले पूँजिगत तर्फ ८५ प्रतिशत रकम खर्च गर्ने उद्वेश्य राखे पनि जिल्लामा भने ७४ प्रतिशत मात्र खर्च भएको छ ।
सडक निर्माण, सिंचाई कुलो निर्माण, भवन निर्माण, फर्निचर तथा मेशिनरी औजार खरिद एवं सवारी साधान खरिद जस्ता दीर्घकालिन समय सम्म टिक्ने खालको खर्च पूँजीगतमा पर्ने कार्यालयले जानकारी दिएको छ । विश्वब्यापी मान्यता अनुसार पनि पुँजीगत खर्च गर्ने प्रकृया जटिल हुनाले सत प्रतिशत खर्च हुने कुनै पनि देश अहिले सम्म नरहेको कार्यालयले विज्ञहरु बताउँछन् ।
सरकारले योजना बनाउदा शत प्रतिशत खर्च गर्ने गरी योजना बनाउने भएपनि जटिल कानूनी ब्यवधानका कारण कुनै पनि बर्ष पुँजीगत खर्च सोचे अनुसारको नहुने ज्ञावालीको दावी छ । अर्को तर्फ चालु शिर्षकमा आएको रकम पुरै खर्च हुन नसकेको खण्डमा सरकारले पुनः अर्को आर्थिक बर्षमा पुनःबजेटको व्यवस्था गरे पनि एक पटक मात्र आउने योजनामा भने चालु आर्थिक वर्षमा बजेट । जिल्लाको बिकासका लागि दुवै शिर्षकमा आएको ११ अर्ब ५२ लाख ९८ हजार मध्ये ९ अर्ब ३५ करोड २६ लाख ४२ हजार खर्च हुदाँ १ अर्ब ६५ करोड २६ लाख ५६ हजार सरकारी कोषमा फिर्ता भएको थियो ।