विजयराज खनाल
२७, चैत काठमाडौं । बचत खाताको ब्याज दर नबढाउने हो भने १२ वाणिज्य बैंकसँग रहेको निक्षेपमा अन्य संस्थाहरुले धावा बोल्ने सम्भावना उच्च रहेको छ । कुल २८ वाणिज्य बैंकमध्ये १२ सँग मात्रै पुससम्ममा २ खर्ब ६ अर्ब रुपैयाँको कल निक्षेप रहको छ ।
राष्ट्र बैंकले बैंकहरुलाई कायम कल निक्षेपको व्याजदर यही चैत मसान्तसम्ममा बचत खातामा दिने व्याज दरसँग समान बनाउन निर्देशन दिएको छ ।
‘जोसँग उच्च मात्रामा कल निक्षेप छ, बचत खाताको व्याज दर नबढाउने हो भने वहाहरुको बैंकमा रहेको निक्षेप पुँजी हाम्रो बैंकमा आउनेछ, म वहाहरुले बचत खाताको ब्याजदर बढाउनु बाहेक अन्य बिकल्प देख्दिन,’ सानिमा बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत भुवन दहालले भने ।
यसअघि अर्का एक प्रमुख वाणिज्य बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृतले पनि आफ्नो बैंकले बचत खातामा ज्यादै न्युन ब्याज दर (१–२ प्रतिशत) दिइरहेकोले संस्थामा रहेको कल निक्षेप अन्यकोमा सर्नबाट बचाउन चुनौती थपिएको अनौपचारिक छलफलमा बताएका थिए ।
यस्तो चुनौती सबैभन्दा धेरै सिद्धार्थ बैंक, मेगा बैंक, प्राइम बैंक, एनसीसी बैंक, एनआईसी एशिया बैंक, लक्ष्मी बैंक, प्रभु बैंक, नबिल बैंक, सेञ्चुरी कमर्सियल बैंक, स्ट्याण्डर्ड चार्टर्ड बैंक, कुमारी बैंक, एभरेष्ट बैंकलाई पर्ने भएको छ ।
यी संस्थाहरुको कल निक्षेपको हिस्सा कुल निक्षेपको २० देखि ३६ प्रतिशतसम्म रहेको एक तथ्यांकले देखाएको छ । चैत अन्त्यसम्म बैंकहरुले यी निक्षेपको व्याज दर पनि साधारण बचत खाता सरह बनाउनुपर्ने छ ।
संस्थागत कल निक्षेप जहिले पनि झिक्नुपर्ने अवस्था आउने हुँदा यही शीर्षकको खातामा राख्नै पर्ने हुन्छ । यति हुँदा हुँदै पनि यदी कुनै अर्को वाणिज्य बैंकको बचत खातामा तुलनात्मक रुपमा बढि ब्याज दर छ भने कल निक्षेपमा पनि त्यही सरह ब्याज दिन पाइने भएकोले त्यस्ता बैंकमा निक्षप सर्ने सम्भावनालाई पूर्ण नकार्नै भने सकिदैन् ।
यसबाहेक उच्च ब्याजदर पाइरहेको कारण यसअघि कल निक्षेपमा व्यक्तिगत ग्राहकले समेत पैसा राख्दै आएका थिए । यस्ता व्यक्तिगत निक्षेपकर्ताले पनि रकम बढि ब्याज दर पाइने अन्य बैंकको कल निक्षेपमा वा बचत खातामा राख्ने सम्भावना छ ।
बैंकहरुले आफ्नो संस्थामा कल निक्षेपमा रहेको रकम जोगाउन पनि यो खाताको ब्याजदर धेरै नघटाउनु पर्ने हुन्छ । कल खाताको व्याज दर नघटाउन बचत खाताको पनि व्याज दर बढाउनुपर्ने हुन्छ । त्यसैले बैंकहरुबीच अबको प्रतिस्पर्धा बचत खाताको ब्याज दर बढाउन हुने देखिन्छ ।
बैंकहरुले फागुनको मध्यसम्म पनि कल निक्षेपमा १० प्रतिशत ब्याज दर दिदै आएका थिए भने बचत खाताको ब्याज दर १–४ प्रतिशतसम्म रहेको थियो । केहीले भने बचत खाताका निश्चित योजनामा अधिकत्तम ६ प्रतिशतसम्म ब्याज दर दिदै आएका थिए ।




