मंसिर २४, २०७३- सुनको भाउ ११ महिनायताकै सस्तो भएको छ । शुक्रबार प्रतितोला छापावाला सुन ४ सय रुपैयाँ घटेर ५३ हजार रुपैयाँमा कारोबार भयो । बिहीबार प्रतितोला ५३ हजार ४ सय रुपैयाँमा कारोबार भएको सुनचाँदी व्यवसायी महासंघले जनाएको छ । महासंघका पूर्वअध्यक्ष तेजरत्न शाक्यका अनुसार ०७२ माघमा प्रतितोला ५३ हजार रुपैयाँको हाराहारीमा कारोबार भएको थियो ।

अमेरिकाको राष्ट्रपतिमा रिपब्लिकन पार्टीका डोनाल्ड ट्रम्प विजयी भएकै दिन १३ सय रुपैयाँले बढेको सुन भोलिपल्ट पुन: १४ सय रुपैयाँले घटेको थियो । त्यसपश्चात मूल्य घटबढ हुँदै प्रतितोला ५८ हजार २ सय रुपैयाँसम्म पुगेको थियो ।

शाक्यका अनुसार बिहीबारको तुलनामा शुक्रबार पहेंलो धातु प्रतिऔंस सुन १० अमेरिकी डलरले घटेको छ । ‘बिहीबार मूल्य तोक्ने समयमा प्रतिऔंस सुन ११ सय ७८ अमेरिकी डलर थियो,’ उनले भने, ‘शुक्रबार घटेर ११ सय ६८ डलरमा झरेको छ ।’

महासंघका अध्यक्ष मोहनकुमार विश्वकर्माले अमेरिकी डलर मजबुत भएकाले सुनको भाउ घटेको बताए । डलरसँगै अमेरिकामा रोजगारीको संख्या वृद्धिले भाउ घट्न मद्दत पुगेको उनले बताए ।

बैंकले ब्याजदर बढाउने हल्लाले पनि भाउमा केही असर परेको महासंघले जनाएको छ । ‘डलर बलियो हुँदा लगानीकर्ताहरू सेयर बजारमा आकर्षित छन् । रोजगारीको संख्यामा वृद्धिले सुन बिक्री गरेर डलरमा लगानी गरेका छन्,’ उनले भने, ‘त्यसको प्रभाव सुनको भाउमा परेको हो ।’

सामान्य अवस्थामा सुन र सेयर बजारको विपरीत सम्बन्ध हुन्छ । लगानीका अन्य क्षेत्रमा विकल्प हुँदा सुनको कारोबारमा शिथिलता देखिन्छ । सुनभन्दा सेयरमा बढी नाफा हुने हुँदा अर्थतन्त्र स्थिर हुँदा सेयर बजारमा लगानीकर्ता आकर्षित हुने महासंघले जनाएको छ ।

पूर्वअध्यक्ष शाक्यले भारतीय रुपैयाँ मजबुदले पनि बजारमा केही प्रभाव परेको बताए । शुक्रबार एक डलर बराबर १ सय ८ रुपैयाँ ४० पैसा छ,’ उनले भने ।

महासंघका अनुसार भारत र चीनमा पनि सुनको माग हवात्तै घटेको छ । केही साताअघि भारत सरकारले करिब ३ सय सुन पसलमा छापा मारेपछि सुन किन्ने ग्राहकको संख्या हवात्तै घटेको छ । सुनको माग कम भएपछि मूल्यमा प्रभाव परेको शाक्यको भनाइ छ । ‘५ सय र एक हजार दरका नोट प्रतिबन्धले ग्राहक सुनमा आकर्षित थिए तर अनुगमनले ग्राहक तर्सिएका छन्,’ उनले भने, ‘भारतमा सुनको माग घटदा बजारमा केही असर देखिएको हो ।’

महासंघको तथ्यांकअनुसार बिहीबार प्रतितोला ८ सय रुपैयाँमा कारोबार गरेको चाँदी शुक्रबार प्रतितोला ७ सय ९० रुपैयाँमा कारोबार भएको छ । बिहेको सिजनमा सुनको भाउ घटदा सर्वसाधारणलाई केही राहत मिलेको छ ।

मंसिर, माघ, फागुन, वैशाख, जेठ र असार विवाहको मुख्य सिजन मानिन्छ । विवाहमा गरगहनाको माग बढ्ने हुँदा व्यवसायीको कारोबार पनि सोहीअनुसारले वृद्धि हुन्छ । सामान्य अवस्थामा सुनको दैनिक माग १५ किलो हो । विवाहको सिजनमा माग बढेर दैनिक करिब ३५ किलो पुगेको महासंघले जनाएको छ ।

सुन आयात र लगानी निरुत्साहित गर्न राष्ट्र बैंकले कार्यविधि बनाएर कोटा प्रणालीमा सुन आयात र वितरणको व्यवस्था गर्दै आएको छ । कार्यविधिअनुसार बैंकबाट व्यवसायीले दिनको १५ किलो मात्रै किन्न पाउँछन् । चाडबाड र सिजनमा भने कोटा बढाएर २० पुर्‍याउँदै आएको छ । तर, यसपालि सिजन सुरु हुँदा पनि कोटा भने वृद्धि गरिएको छैन ।