वैशाख ६, २०७३- स्थानीय शान्ति समितिमा आइतबार उजुरी दिएपछि सिम्पानी–६, पामचोकका मीनबहादुर भण्डारीले भने, ‘अब उनीहरूलाई कारबाही होला । राहत पनि पाउँछु होला नि !’

पार्टीलाई नसघाएको आरोपमा ०५८ भदौ २५ गते काम सकेर घर फर्कँदै गर्दा माओवादी कार्यकर्ताले कुटपिट गरेर घाइते बनाएको उनले बताए । ‘घेरा हालेर कुटे । बायाँ खुट्टा खुकुरीले काटे । बायाँ हात भाँचियो । करङ र फोक्सोमा असर परेकाले स्टिलपाता राखिएको छ,’ ६० वर्षीय भण्डारीले भने, ‘यस्तो बनाउनेलाई कारबाही गर्नु पर्दैन ?’

सत्र दिनपछि होसमा आएका उनी ९ महिना अस्पताल बसे । ‘उपचारमा ५ लाखभन्दा बढी खर्च भयो, अढाइ लाख जति खर्च सरकारले बेहोर्‍यो । बाँकी ऋण छ । सरकारले भरिदिनुपर्‍यो,’ उनले भने । घरजग्गा धितो राखेर ऋण तिर्न अचेल उनी बैसाखीको सहारामा मालपोत, नापी र सहकारी कार्यालय धाइरहेका भेटिन्छन् । पटक–पटक द्वन्द्वपीडित भनेर निवेदन दिए पनि सूचीमा नपरेको उनले बताए ।

द्वन्द्वपीडितका नाउँमा ०६१ सालमा दुई किस्ता गरी ९ हजार र ०६२ मा एकमुष्ट ६ हजार रुपैयाँ पाएको उनले बताए । स्थानीय शान्ति समितिको कार्यालयले पछिल्लो समय उनको नाम केन्द्रीय कार्यदलमा सिफारिस गरेको कार्यालयका सचिव किरण लामिछानेले बताए ।

त्यस्तै, बाँझखेत–७, डाँडागाउँका कुलबहादुर थापालाई ०६२ असोज १६ गते बेसीसहरबाट घर फर्कने क्रममा माओवादीले बेपत्ता बनाएको छोरी सुशीला थापाले बताइन् । उनले पनि आइतबारै उजुरी हालेकी छिन् ।

कुलबहादुर बाँझखेत गाविसका पूर्वउपाध्यक्ष एवं एमाले कार्यकर्ता हुन् । शान्ति समिति कार्यदलले गरेको सिफारिसमा उनी द्वन्द्वमा बेपत्ताको सूचीमा छन् । सुशीलाले भनिन्, ‘अब त सास वा लास दिनुपर्छ, कति दिन कुर्ने ?’

चन्द्रेश्वर–८, पिरिन्तेबेसीका कृष्णहरि नेउपानेलाई ०५६ कात्तिक १४ गते तनहुँ बाइसजाँगरबाट सुरक्षाकर्मीले माओवादीको शंकामा पक्राउ गर्‍यो । ‘घटनापछि आईसीआरसीमा उजुरी गरियो, अहिलेसम्म अत्तोपत्तो छैन,’ उजुरी हालेर फर्कँदै गरेका साढुभाइ कृष्णप्रसाद अधिकारीले भने, ‘राज्यले आफ्ना नागरिक कहाँ छन् भनेर जानकारी दिनुपर्छ ।’ उजुरी दिन लगाउने, परिवारलाई राहत पनि नदिने र पीडकलाई कारबाही पनि नहुने हो भने फेरि द्वन्द्व निम्तिन सक्ने उनको चिन्ता छ ।

स्थानीय शान्ति समितिका सचिव किरण लामिछानेका अनुसार बिहान ७ देखि साँझ ६ बजेसम्म र बिदाको दिन पनि उजुरी लिने गरिएको छ ।

उनका अनुसार जिल्लामा द्वन्द्वको समय १ सय ५१ जनाको ज्यान गएको छ । १६ बेपत्ता पारिएका छन् । यीमध्ये १४ राज्य र २ विद्रोही पक्षले बेपत्ता बनाइएका हुन् ।

बेपत्ता भएका ९ जनामा ७ जनालाई कार्यदलले सूचीकृत गरेको छ भने २ जनाको बाँकी छ । केन्द्रीय कार्यदलले १ सय १० जना घाइते अपांगतालाई सूचीकृत गरे पनि ६४ जना बाँकी छन् ।

७७ को अपहरण भएको छ । बाँकी ९९ जना सूचीकृत भएका छैनन् । ९३ विस्थापित सूचीकृत छन्, ८८ जना थप हुन बाँकी छ । १ सय २३ जनाको सम्पत्ति लुटिएको कार्यदलको सूचीमा छ ।

१ सय ५१ जना जेल/हिरासतमा परेका छन् । जनआन्दोलन ०६२/६३ मा घाइते ६ जना थप गर्नुपर्ने लामिछानेले बताए ।

त्यतिबेला जिल्लाको ६१ गाविसमध्ये ५९ वटामा क्षति पुगेको थियो । चार प्रहरी चौकी र ८ सरकारी कार्यालयमा क्षति पुर्‍याएको उनले बताए ।