सुदिल पोखरेल
डेढ महिनासम्म पनि नियूक्त हुन सकेन डेपुटी गभर्नर
गत पुस ९ गतेदेखि रिक्त भएको नेपाल राष्ट्र बैंकको डेपुटी गभर्नर पदमा हालसम्म कसैलाई नियुक्त गरिएको छैन्। डेढ महिनासम्म डेपुटी गभर्नर नियुक्त नहुँदा राष्ट्र बैंक कर्मचारीको बृत्ति विकास र पाइपलाइनमा रहेका बैंक तथा वित्तीय संस्थाको मर्जरको काममा पनि असर परेको छ।
१६ जना कार्यकारी निर्देशक मध्येबाट गभर्नरले ४ जनालाई छानेर अर्थमन्त्रालयमा पठाएका छन्। राष्ट्र बैंक स्रोतका अनुसार गभर्नर नेपालले आफ्नो कोटाबाट त्रिलोचन पङ्गेनी, शिवनाथ पाण्डे र नारायण पौडेलको नाम सिफारिस गरेका छन् भने नेकपा एमालेको तर्फबाट चिन्तामणि शिवाकोटीको नाम सिफारिस गरेका छन्।
राष्ट्र बैंकमा दुई डेपुटी गभर्नर हुन्छन्। त्यसका लागि चार जनाको नाम सिफारिस गर्नु पर्ने कानुनी व्यवस्था छ। मन्त्रिपरिषदले चारमध्ये दुईलाई नियुक्त गर्नेछ। गभर्नर र अर्थमन्त्री विष्णु पौडेलबीच धेरै पटकको औपचारिक र अनौपचारिक छलफलपछि चार जनाको नाम सिफारिस भएको थियो। तर हालसम्म पनि मन्त्रीपरिषदले डेपुटी गभर्नर नियूक्त गर्न सकेको छैन।
अहिले राष्ट्र बैंकमा १६ जना कार्यकारी निर्देशक छन्। सबै कार्यकारी निर्देशक डेपुटी गभर्नरका लागि बराबर योग्य भएपनि १० जनाजति कार्यकारी निर्देशकहरु राजनैतिक पहुँच भएका मानिन्छन्। तर गभर्नरले भने ति १० मध्येबाट पनि चार जनालाई छानेर पठाएका छन्।
पाँच वर्षअघि डेपुटी गभर्नरहरु गोपाल प्रसाद काफ्ले कांग्रेस र महाप्रसाद अधिकारी एमालेको कोटाबाट डेपुटी गभर्नरमा नियूक्त भएका थिए। उनीहरुको कार्यकाल सकिएपछि सो पद रिक्त रहन गएको हो। यस वर्ष सरकारमा एमाले रहेको छ भने गभर्नर कांग्रेस निकट मानिन्छन्। कार्यकारी निर्देशकहरुमध्ये त्रिलोचन पंगेनी, शिबनाथ पाण्डे र नारायण प्रसाद पौडेल कांगे्रस निकट मानिन्छन्।
अहिलेका कार्यकारी निर्देशकहरुमध्ये ज्येष्ठताका आधारमा त्रिलोचन पंगेनी सबैभन्दा अघि छन् भने शिबनाथ पाण्डे कनिष्ठ मानिन्छन्। तर डेपुटी गभर्नर पद ज्येष्ठताका आधारमा नभई राजनैतिक पहुँचका आधारमा चयन हुने पद हो।
गभर्नर कांग्रेसनिकट भएकाले त्रिलोचन पंगेनी र शिबनाथ पाण्डे गभर्नरको प्राथमिकतामा परेका छन्। अर्थमन्त्री अहिले एमालेका रहेका छन्। डेपुटी गभर्नर नियुक्तीमा अर्थमन्त्रीको पनि महत्वपुर्ण भूमिका रहने गर्दछ। त्यसैले एमालेको तर्फबाट चिन्तामणि शिवाकोटीलाई गभर्नरले डेपुटी गभर्नरको लागि सिफारिस गरेका छन्।
निर्देशक शिवाकोटी प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली निकट छन्। कांग्रेसका ३ र एमालेका १ जना मात्रै सिफारिसमा परेका कारण नियुक्ती प्रक्रिया अल्झिन पुगेको छ। अर्थमन्त्रीले दुबैजना एमालेबाट नियुक्ती गर्न खोजिरहेका छन्।
सिफारिसमा परेका निर्देशकहरु अहिले यी विभागमा कार्यरत छन्
१ त्रिलोचन पंगेनी– गभर्नर कार्यालय कार्यकारी निर्देशक तथा प्रवक्ता
२ नारायण पौडेल– बैंक सुपरिबेक्षण विभाग
३ शिबनाथ पाण्डे– नियमन विभाग
४ चिन्तामणी शिवाकोटी– मुद्रा व्यवस्थापन विभाग
setopati