कृष्ण सारु मगर
फोटो : ओढारमा बादु चेपाङ ।
(खैराङ) मकवानपुर : ८२ वर्षीय बादु चेपाङले दुई वर्षदेखि बेलुकाको खाना खान पाएका छैनन् ।
बसाइ जंगलबीचको ओढारमा छ । उनी खैराङ–२ राजाराङ बस्तीनजिक २० वर्षदेखि ओढारमा बस्दै आएका छन् । विगत एक वर्षदेखि आँखा नदेख्ने र कान पनि नसुन्ने भएपछि ओढारमै बसेर बाँकी जीवन कटाउनुको विकल्प पनि छैन उनीसँग ।
२०५६ सालमा स्थानीय निकायको निर्वाचन हुँदा नेपाल आर्मीले दिएको कम्बलबाहेक उनको साथमा केही छैन । दमको समस्याले हिँडडुल गर्न नसक्ने उनले भने, ‘खानेकुरा केही छैन, पाउँदा खान्छु, नत्र भोकै सुत्छु ।’
सानैमा आमाबुबा बितेपछि काम गर्न सक्ने भएदेखि नै तर्सिकोटको साइला तामाङकोमा २० वर्ष र बाँकी समय यदुखोलाका ललितबहादुर तामाङकोमा गोठालो बसेर जीवनको ऊर्जाशील समय बिताए । उनले भने, ‘काम गर्न नसक्ने भएपछि ललितबहादुरले पनि निकाले, त्यसपछि मेरो ओढारको बास सुरु भयो ।’
ओढारमा बस्न थालेपछि पनि उनले एक वर्ष गाउँमा मागेर खाए । ‘दमको समस्याले गाउँ डुल्न नसकेपछि उनी ओढारमै थन्किए’, स्थानीय श्याम चेपाङले भने ।
उनले यसबीचमा तीनवटा ओढार फेरेका छन् । ‘जंगलनजिक ओढारमा बस्थे, एकदिन उनी नभएको बेला बाघ आएर पालेको गाई पनि खाइदिएछ’, उनले भने, ‘त्यसपछि गाउँनजिकको ओढारमा बस्न थालेका हुन् ।’
बिहेसमेत नगरेका बादुको सहारा जेठा दाइका छोरा सुसे चेपाङ पनि बिरामी छन् । ‘मेरो साहारा भनेकै सुसे हो । उसले पनि थुक्छ, मुत्छ भनेर जंगलनजिक बस भनेपछि यता आएँ’, उनले भने, ‘बिहान जान्छु बासी भात, माम्रा खुर्केर दिन्छ त्यही खान्छु । दुई वर्षदेखि बेलुकाको खाना खाएको छैन ।’
सुसेको घरमा पनि खानेकुरा सकिँदै गएको छ । ‘अब १०/१५ दिनलाई खान पुग्छ होला । खानेकुरा छैन ससुरालाई के खुवाउने हामी के खाने’, सुसेकी श्रीमती सन्चमायाले भनिन्, ‘कमाउने मान्छे पनि बिरामी छ ।’
‘मरे पनि ओढार, बाँचे पनि ओढारै हो मेरो’, बादुले भने, ‘नाति नातिना पनि अब तिमी मर्छौ उतै बस् भन्छन् ।’ आफ्नो नाममा एकधुरसमेत जग्गा नभएका उनको नागरिकता पनि छैन ।
‘नागरिकता झिकिदेऊ बूढा खान्की (वृद्ध भत्ता) पाउँला कि भन्दा सहयोग गरिदिने कोही पनि छैनन्’, उनले दुखेसो पोखे । जीवनमा टाढाको यात्रा भनेको मनहरी बजारसम्म गरेका छन् उनले । राजाराङ पूर्व–पश्चिम राजमार्गअन्तर्गत मनहरी बजारबाट एक दिनको पैदल दूरीमा छ ।
यदि तपाई सहयोग गर्न चाहानुहुन्छ भने कृष्ण सारु मगरलाई फोन गर्न सक्नुहुन्छ। (Mobile N 9855070638)
annapurnapost