संगम घिमिरे/काठमाडौं । साहित्यकार एवं सञ्चारकर्मी यज्ञनिधि दाहालको स्मृतिमा स्थापित ‘दाहाल यज्ञनिधि पुरस्कार–२०८३’ साहित्यकार भवानी अधिकारी (मणिपुर, भारत) र वरिष्ठ चलचित्र निर्देशक नवीन सुब्बालाई प्रदान गरिएको छ ।
दाहालको ८ ओैं स्मृति दिवसका अवसरमा ‘दाहाल यज्ञनिधि सुधा सदन’ले आयोजनामा अधिकारी र सुब्बालाई सम्मान गरिएकाे हाे ।
१ लाख ५० हजार रुपैयाँ राशिको पुरस्कार अधिकारी र सुब्बालाई संयुक्त रूपमा प्रदान गरिएको आयाेजक संस्थाले जनाएकाे छ । पुरस्कार साहित्यकार एवं संविधानसभा सदस्य शान्ता मानवी, पूर्वमन्त्री गिरिराजमणि पोखरेल र सदनकी अध्यक्ष सुधा दाहालले सयुत्त रुपमा हस्तान्तरण गरेका थिए ।
कार्यक्रममा बाेल्दै मानवीले नेपाली साहित्य र कुनाकाप्चामा रहेका सिर्जनालाई रेडियो नेपालमार्फत आमजनतामाझ पुर्याउन दाहालको भूमिका महत्त्वपूर्ण रहेको बताइन् । पूर्वमन्त्री पोखरेलले शिक्षा, साहित्य र सञ्चार क्षेत्रमार्फत नेपाली भाषाको विकासमा दाहालले पुर्याएको योगदान अविस्मरणीय रहेको समेत उल्लेख गरे ।
अध्यक्ष सुधा दाहालका अनुसार भारतको मणिपुरमा रहेर शिक्षण पेसासँगै नेपाली भाषा–साहित्य र पाठ्यक्रम निर्माणमा समर्पित अधिकारी तथा नेपाली सिनेमामा मौलिक चलचित्र निर्माण गर्दै सीमान्तकृत समुदायका कथालाई विश्वमञ्चसम्म पुर्याएका निर्देशक सुब्बालाई सम्मान गरिएको हो ।
कार्यक्रममा सञ्चारकर्मी दाहाल यज्ञनिधि र उनको नाममा स्थापित पुरस्कारबाट सम्मानित साहित्यकार अधिकारी र निर्देशक सुब्बाको व्यक्तित्व र कृतित्व र सिर्जनाको विषयमा साहित्यकार डा.रमेश शुभेच्छुले चर्चा गरेका थिए ।
अधिकारीका ‘कोरौगी मरोक मङाल’, ‘मनका आवेग’, ‘आँखीझ्यालभित्र मणिपुर’, ‘मेरो लोकताक’ र ‘उन्मुक्त उडान’ लगायत कृति प्रकाशित छन् । उनले ‘एउटा पिस्तौल एउटा कुन्द पुष्प’ र ‘मरुभूमि’ लगायत कृतिको अनुवाद गर्नुका साथै मणिपुरमा कक्षा ९ देखि १२ सम्मका नेपाली पाठ्यपुस्तक सम्पादन गरेका छन् ।
त्यस्तै, विसं २०४० को दशकदेखि पत्रकारिता र चलचित्र समीक्षा हुँदै निर्देशनमा प्रवेश गरेका सुब्बाले ‘तरेबा’, ‘खाङ्ग्री’, ‘नुमाफुङ’, ‘दलन’, ‘गूडबाइ काठमाडौँ’, ‘सिंहदरबार २’ र ‘गाउँ आएको बाटो’जस्ता चलचित्र तथा शृङ्खला निर्देशन गरिसकेका छन् । उनी हाल ‘लाहुरे जुत्ता’ नामक चलचित्र निर्माणको तयारीमा छन् ।
यस वर्षको ‘दाहाल यज्ञनिधि बालप्रतिभा पुरस्कार’ भानु माध्यमिक विद्यालय (दरबार हाइस्कुल) बाट कक्षा ८ उत्तीर्ण हुँदा नेपाली विषयमा ‘४ जिपिए’ ल्याउने ६ जना विद्यार्थीलाई प्रदान गरिएको छ । २० हजार रुपैयाँ राशि र प्रमाणपत्रसहितको उक्त पुरस्कार आराध्या सिंह, प्रतीक्षा पोर्तेल, इसिका श्रेष्ठ, मानवी बोगटी, उपासना बज्राचार्य र सफलबहादुर खड्काले प्राप्त गरेका छन् । दाहालले लामो समय अध्यापन गरेको दरर्बार स्कुलमा उनकै नाममा यो पुरस्कार स्थापना गरिएको हो ।
समारोहमा सम्मानित व्यक्तित्व अधिकारी र सुब्बासहित दाहाल यज्ञनिधि सुधा सदनका सदस्य डा. विष्णु राई लगायतले मन्तव्य राखेका थिए भने डा. गोविन्द आचार्य र देवकुमारी लुइटेल ‘देबु’ले कविता वाचन गरेका थिए । कार्यक्रममा प्रा.डा. देवी नेपाल, डा. केदार न्यौपानेसँगै साहित्यक क्षेत्रका विशिष्ट व्यक्तित्व, दाहाल यज्ञनिधिका सहकर्मी, शुभेच्छुक र आफन्तको उपस्थिति रहेको थियो ।
विसं २०१० साउन ८ गते खोटाङमा जन्मिएका नेपाली साहित्य र सञ्चार क्षेत्रका विशिष्ट प्रतिभा दाहाल यज्ञनिधिको २०७५ साउन २५ गते निधन भएको थियो । उनका ‘जदौका निबन्ध’ (२०६९), जदौका ३४ निबन्ध (२०७६), खुला आकाश, गीति एल्बम (२०७६), दाहाल यज्ञनिधिका कविता (२०७८), दाहाल यज्ञनिधिको जीवन चर्चा र कृति चर्चा ‘जदौ’ (२०६९), दाहाल यज्ञनिधिको जीवनदृष्टि (२०८१) लगायत जीवनी र व्यक्तित्व केन्द्रित कृति प्रकाशित छन् ।
