कैलासबावु श्रेष्ठ
गोरखा – लाप्राकको गुप्सीपाखामा निर्माण गरिएको एकिृकत नमूना बस्तीको काममा खटिएका नेपाली सेनाका जवानहरु ३५ महिना पछि फिर्ता भएको छ ।
जिल्लाको धार्चे गाउँपालिका ४ को गुप्सी पाखामा गैर आवासिय नेपाली संघ एनआरएनले निर्माण गरेको बस्ती निर्माणमा खटिएका सेना फिर्ता भएको हो । उनीहरुलाई स्थानियलाई बुधबार वडाध्यक्ष राज गुरुङ्ग सहित हिमाली आमा समूह, धार्चे प्रगतिशिल महिला समूह, हिमचुली सामुदायिक साँस्कृत संग्रालय तथा स्थानियहरुले भब्य रुपमा बिदाई गरेको थियो ।
०७२ सालको बिनाशकारी भूकम्प पछि सेना २०७३ साल माघ १५ गते देखी घर निर्माणमा खटिएका थिए । यो अवधिको ०६७ असार मसान्त सम्ममा उनीहरुले ८ करोड २८ लाख ८९ हजार ८९५ रुपैयाँ बरावरको श्रमदान गरेको नेपाली सेनाका रणसिहं दल गण गोरखाका गणपती उज्जल केसीले जानकारी दिए । ‘यो बस्ती निमार्ण सम्पन्नहुनुमा नेपाली सेनाको कन्ट्रिव्युसन पनि ठूलो छ ।’ उनले भने ‘हामीले दक्ष र अर्धदक्ष जनशक्तिहरुले वस्ती निर्माण गर्न सेना खटाएका थियौ । हामीले गनुपर्ने सबै काम सम्पन्न गरेर हाम्रा जवानहरु आज फिर्ता भउको हो ।’ उक्त बस्ती निर्माणमा नेपाली सेनाको तर्फबाट दक्ष र अर्धदक्ष गरि कुल १ लाख १७ हजार ६२५ खेताला प्रयोग भएको उनले बताए ।
ती मध्ये दक्ष कामदारले ५२ हजार ८१५ दिन र अर्धदक्ष कामदारले ६४ हजार ८१० दिन बरावरको काम गरेको थियो । निर्माण भई रहेको घर पुर्ण नभएको भएता पनि करार अवधि सकिएको कारण नेपाली सेना फिर्ता भएको हो । उनीहरु मंसिर मसान्त भित्रै फर्कने भनिएको भएता पनि केही दिन अगाडी हिमपात भएका कारण फर्कन ढिला भएको गणले जानकारी दिएको छ ।
सुरुमा एक वर्ष भित्रकाम सम्पन्न गर्ने गरी नेपाली सेनासँग सम्झौता भएपनि बस्ती निर्माण नसकिएपछि २ पटक म्याद थपभएको थियो । पछिल्लो पटक थपिएको म्याद सकिएकोले मंसिर २९ गते फर्कने तयारी भएको थियो ।
घर निर्माणको काम सकिएपनि सेनाले छोडेपछि अन्यपूर्वाधार निर्माणको काम के हुने भन्ने अन्यौलता सर्बसाधारणमा छ । ‘कामअझै बाँकी छ । नेपाली सेनाहरु नभई दिएको भए सायद यो वस्ती निर्माण हुन सम्भव थिएन ।’ वडाध्यक्ष राज गुरुङ्ग भने ‘ अब शौचालय देखी धेरै कामहुने छाँट देखिएन ।’ सेनाका १७० जना जनशक्तिहरुले घरको जग खन्ने, ढुङ्गा लाउने, डिपीसी, गारो तथा प्लाविङ र वल्डीङ, रंग लगाउने, छाना छाउने र सामान्य लेबरको काम समेत गरेको थियो ।
भूकम्प पछि पहिरोका कारण पुरानो बस्ती पुरै स्थानान्तरण गर्नुपर्ने भएपछि लाप्राकका सबै स्थानीयका लागि गुप्सीपाखामा घर बनाइएको हो । ५७३ घर निर्माण भएपनि अझै ४९ घर अपुग भएको छ । उत्त कामका लागि वडा नम्बर ४ का वडाध्यक्ष राज गुरुङलाई जिम्मेवारी दिईएको छ ।