मोहसिनअलिमिया
गोरखा – लामो समय देखि प्रमुख विहिन बनेको गोरखा अस्पतालको ब्यवस्थापन भद्रगोल अवस्थामा छ ।
गोरखाको एक मात्र जिल्ला अस्पतालमा गत असारको पहिलो हप्ता देखि नै प्रमुख छैन । यस अघिका मेडिकल सुपरिटेण्डेन डा. श्रीराम तिवारी भरतपुर अस्पतालमा सरुवा भएयता गण्डकी प्रदेश सरकारले प्रमुख खटाउन नसक्दा सेवा प्रवाह प्रभावित बन्दै आएको हो ।
त्यस्तै लामो समयदेखि चिकित्सक सहित कार्यरत कर्मचारीले तलब समेत पाउन सकेका छैनन् । ‘आर्थिक अधिकार हामीसंग हुदैन, अहिले जसोतसो अस्पताल चलाउने मात्रै काम भएको छ’ निमित्त प्रमुख डा.सफलनाथ सुवेदीले भने ‘समितिले राखेका बाहेक झण्डै ६० जना जतिको तलब जेठ देखि नै रोकिएको छ ।’
अस्पताल विकास समितिले राखेका २६ जना करारका गरी करिब ८० जना कर्मचारी गोरखा अस्पतालमा कार्यरत छन् । उनिहरुले विगत ४ महिना देखि तलब भत्ता लगायतका सुविधा नपाउदा दैनिकी नै अफ्ट्यारोमा परेको गुनासो गरेका छन् । ‘तलब, भत्ता केहि पाउन सकेका छैनौ’ डा. सुवेदीले भने ‘चाडवाड नजिक आइसक्यो, न हामीलाई आर्थिक अधिकार आउछ, न अधिकार वाला कोही पठाउछन्, समस्या भयो ।’
जिल्ला अस्पताल जस्तो संवेदनशिल स्थलमा राज्य वाटै चरम लापरवाही हुदा त्यसको प्रत्यक्ष असर भने गोरखाली जनतामा परेको छ । दरबन्दी अनुसारका डाक्टर नहुनु, औषधीको अभाव, उपचार गर्न औजार तथा उपकरणको अभाव, सरसफाई, खानेपानीमा चरम समस्या अस्पतालमा छन् ।
त्यस्तै हाल अस्पताल भवन पुर्न निर्माणको क्रममा रहेकाले उपचार कक्ष समेत प्रयाप्त नहुँदा सेवा प्रवाहमा प्रत्यक्ष असर परेको स्वयम कर्मचारी नै बताउछन् । ‘इमेरजेन्सी मै बिरामी अट्दैनन्, ओपिडिमा उस्तै छ, भर्ना कक्षहरुको हालत उस्तै’ निमित्त प्रमुख सुवेदी भन्छन् ‘जिल्ला भरका बिरामी हेर्ने अस्पतालको हालत यस्तो हुन्छ भने अरु कार्यालयको के होला ?’
संघियता पश्चात जिल्ला अस्पताल प्रदेश मातहतमा छ । अस्पतालको समस्याबारे प्रदेश सरकार समेत बेखबर भने होइन । समस्याका बारेमा पटक पटक जानकारी गराउदा समेत वास्ता नगरेको गुनासो स्वयम समिति नै बताउछ । ‘हामीले धेरै पटक मन्त्रालयमै गएर भन्यौ, पहलगरयौ’ अस्पताल विकास समितिका अध्यक्ष पुरुषोत्तम अर्यालले भने ‘जहिले गएपनि हुन्छ छिट्टै पठाउछौ भन्छन्, तर यतिका महिना भयो, आएका छैनन् ।’
आर्थिक अधिकार निमित्तमा नहुने भएकाले तलब निकासा नभएको स्विकार्दै उनले अबका केहि दिनमा मेडिकल सुपरिटेण्डेन आउने दावी गरे । ‘पछिल्लो समय मन्त्रालयमा अलि बढी नै प्रेसर गरेका छौ, २/४ दिनमा पठाउछौ ढुक्क हुनुस भनेका छन्, अब केहि दिन आशा गरौ ।’
प्रमुख खटाउन ढिलाई गर्दा अहिले अस्पतालमा औषधी र अन्य अत्यावस्यक सामग्रीको समेत अभाव हुन थालिसकेको छ । प्रमुखकै कारण यस आर्थिक बर्षमा औषधीको टेण्डर समेत हुन नसक्दा औषधीको स्टोर समेत रित्तिदै गएको कर्मचारी बताउछन् ।
त्यसो त दरबन्दी अनुसार कर्मचारी नहुदा सधै समस्याको भुमरीमा फस्दै आएको जिल्ला अस्पतालमा दुई बर्षदेखि लेखा अधिकृत समेत छैनन् । कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालय गोरखाका लेखा अधिकृतले बेला मौकामा दिने समयबाटै दुई बर्षदेखि अस्पतालको लेखा शाखा चलेको छ ।
अस्पतालको ब्यवस्थापन भद्रगोल बन्दा यसको फाइदा भने निजी अस्पताल र क्लिनिकलाई भएको छ । सन्तोष जनक सेवा नपाएपछि बिरामी अहिले निजी क्लिनिक तथा अस्पतालमा महंगो शुल्क तिरेर उपचार गर्न बाध्य छन् ।
पूरानो सम्पूर्ण भवन भत्काएर झण्डै ३० करोडको लगानीमा सुविधा सम्पन्न भवन बन्ने क्रममा रहेको जिल्ला अस्पतालमा हाल चिकित्सक बस्ने आवास र घर भाडामा लिएर सेवा दिनुपर्ने बाध्यता छ । त्यस्तै अस्पतालमा रहेका एक्स्रे, भिडियो एक्स्रे समेत गुणस्तरिय नहुदा सेवाग्राहीले सास्ती भोग्दै आएका छन् ।