यस वर्ष हालसम्म ६० प्रतिशत धान रोपाईं सकिएको जिल्ला कृषि बिकास कार्यालयले दाबी गरेको छ । सिंञ्चाइको सुबिधा भएको फाँटहरुमा रोपार्ईंं सकिए पनि टार र आकाशे पानीको भरमा रोपिन खेतहरुमा जारी रहेको कार्यालयका कृषि प्राविधिक सहायक बासुदेव पौडेलले बताए । ‘कृषकहरु धान रोप्दै हुनुहुन्छ, सिञ्चाई सुबिधा भएका फाँटहरुमा सकिन लागे पनि टारहरु भने बाँकी छ’ पौडेलले भने । गत वर्ष साउन मसान्त सम्म ५४ प्रतिशत रोपाईं भएको तर यो वर्ष झण्डै ५ प्रतिशत रोपाईं बढि भएको कार्यालयले बताएको छ ।

भूकम्पको त्रासका कारण अघिल्ला वर्षहरुमा धेरै खेत बाझो रहेको तर यस वर्ष भने धेरै ठाउँमा रोपाईं भएको कृषि प्राविधिकहरुले बताएका छन् । भूकम्पपछि बाझो रहेको १९५ हेक्टर क्षेत्रफलको अहिले धान खेति रोपाईं भएको कार्यालयको दाबी छ । ‘मनसुन पनि समय मै सुरु भयो, भूकम्पका कारण रोप्न छोडिएका खेतहरुमा पनि यस वर्ष रोपार्ईं भएको छ’ पौडेलले भने । चैते धान लगाईएका अधिकाशं खेतमा रोपाईं भए पनि मकै खेति गरिएको खेतमा धान रोप्न बाँकी रहेको किसानहरुले बताएका छन् ।

आकाशे पानीको भर पर्नुपर्ने टार र वेशीहरुमा भने रोपाईं सुरु नभएको कार्यालयको भनाई छ । ‘केही दिन यता राम्रो सँग पानी परेको छैन्, आकाशे पानीको भर रोपाईं हुने ठाउँमा भने समस्या छ’ पौडेलले भने । गोरखामा बर्खे, चैते र घैया गरी ३ किसिमको धान खेति हुने गर्दछ । जसमध्ये १२,१९५ हेक्टर क्षेत्रफलमा र्खे धान खेति, ७०० हेक्टर क्षेत्रफलमा घैया धान खेति र ४००० हेक्टर क्षेत्रफलमा चैते धान खेति हुने जिल्ला कृषि बिकास कार्यालयले बताएको छ । अबको एक हप्ता भन्दा पछि रोपार्ईं भएका खेतमा भने धान उत्पादनमा ह्रास आउने कृषि प्राविधिकहरु बताउँछन् ।‘अब एक साता भित्र धेरै रोपाईंँ सक्नु पर्छ, त्यस भन्दा ढिला भयो भने उत्पादन राम्रो हुँदैन्’ पौडेलले भने ।

जिल्लामा विशेषगरी सावित्री, रामधान, लोकतन्त्र लगायत विभिन्न स्थानिय रैथाने जातका धान खेती हुने गरेको कृषि प्राविधिकहरु बताउँछन् । चेपे, दरौदी र बुढिगण्डकी जस्ता ठुला नदिको किनारमा रहेका फाँटहरु धान उत्पादनका लागि पकेट क्षेत्र मानिन्छन् । त्यसको अलवा साना खोस्सी किनारामा रहेका र सिञ्चाइ सुविधा भएका अन्य फाँटहरु पनि धान उत्पादनका लागि राम्रो मानिन्छ । श्रम शक्तिको अभाबका कारण पछिल्लो समय धेरै फाँटहरु बाँझिने क्रम बढ्न थालेको छ । मुख्य अन्नबाली धान खेतिको बिस्तारका लागि राज्यले पहल थाल्नु पर्ने सरोकारवालाहरु बताउँछन् ।

लेखकबाट थप:

• लकडाउन नियम उलंघन गरेपछि सेल्टिक र एबरडीनबीचको खेल स्थगित
• पारिवारीक बनमा ठकुरी
• नेपालमै बन्छ विश्वका ७० देशलाई चाहिने आँखाको लेन्स
• सबै वडामा स्वास्थ्य चौकी बनाउने योजना
• टेष्ट वरियतामा कोहली शिर्ष स्थानमा उग्लिए