तडकभडकमा लाखौं रकम स्वाहा
निर्वाचनको मिति नजिकिदै गर्दा दलहरुको तामझाम ह्वातै बढेको छ । उम्मेदवारको प्रचारशैली भद्दा हुँदै गएको गुनासो आउन थालेको छ । गोरखा सदरमुकाममा दलहरुको चुनावी कार्यक्रम नियाली रहेकी साबित्री भट्ट भन्छिन् ‘दलहरुले चुनाव जितिन्छ भन्दै फजुल खर्च गरेका छन्, नचाहिंदो काममा ठुलो रकम खर्च भएको छ ।’
निर्वाचनमा भाग लिएका विभिन्न दलका नेता कार्यकर्ताले दिनहुँ लाखौं खर्च गर्ने गरेको स्थानियको बुझाई छ । सदरमुकाम देखि गाउँका होटलहरु उम्मेदवारका सहयोगीहरुले भरिभराउ छन् । त्यहाँ जाँड,रक्सी सेवन र खानपानमा मात्र ठुलो धनराशी खर्च भएको धेरैको तर्क छ । गोरखा सदरमुकाममा भेटिएका पालुङटारका भत्त राम कुमाल भन्छन ‘चुनाव लागे पछि घरमा मान्छे भेटिदैन, कहाँ जान्छन् के खान्छन् केही थाहा हुन्न ।’ निर्वाचन प्रचारको बिकृति शहर देखि गाउँ सम्म पुगको छ । कच्ची सडकको ट्रयाक खुलेका सबै ठाउँमा गाडी देखि मोटर साईकलका लावालस्कर लिएर चुनाव प्रचारमा उम्मेदवारले समय खर्च गरेको मतदाताको आरोप छ । पहिलेका चुनाव भन्दा खर्च गर्ने परिपाटी बढेको पूर्व जिल्ला सभापती चन्द्र प्रसाद न्यौपानेको भनाई छ । ‘हामीले चुनाव लड्दा पैसा चाहिन्थेन कार्यकता आफै भात खाएर हामीलाई भोट हाल्थे, अहिले त पैसा बिना केही नहुने भो’ न्यौपानेले भने ‘अहिले त उम्मेदवार छनौट देखि निर्वाचन सकिदा सम्म पहिले पैसा अगाडी तेर्सिन्छ ।’
निर्वाचनमा उम्मेदवार र कार्यकर्ताले सबारी साधनको प्रयोग गर्दा जिल्लामा चारपांग्रे हुलुका सबारी साधन पाउन मुस्किल हुन थालेको छ । कतिपय नेताहरुले त बाहिर बाट पनि ल्याएर सवारी साधन प्रयोग गर्ने गरेको दलहरुले स्विकार गरिरहेका छन् । सबारी साधनको भाडा र पेट्रोलियम पदार्थ खरिदमा मात्रै दलहरुले दिनहुँ लाखौं खर्च गर्ने गरेको एक नेताले जानकारी दिए ।‘आफ्नै पार्टीका साथीहरुको काम गराई चित्त बुझिरहेको छैनन, अरुको के कुरा गर्नु’ नाम नबताउने शर्तमा माओवादी केन्द्रका एक नेताले भने ।
निर्वाचन आयोगले उम्मेदवारका लागि खर्च गर्ने रकम, सबारी साधनको मापदण्ड तोक पनि, शीर्षदल बाटै उक्त कुराको उल्लंघन भएको पार्ईएको छ । कानून व्यवसायी यादब शर्मा भन्छन् ‘जस्लाई बनाईको कानून उसैले पालना गर्दै भने त्यो चाँही राम्रा हुदैन, आंचार संहिता मिच्नेहरु स्वच्छ निर्वाचन चाहाँदैनन् ।’ दलहरुले खुलेयाम आचार संहिता उल्लंघन गरेको देख्दा देख्दै नियमन निकाय मौन बसेको प्रति सर्बसाधरण असन्तुष्ट देखिन्छन् । निर्वाचन सम्बन्धि आचार संहिता अन्य कानून जस्तो प्रक्रिया गत रुपमा जानु नपर्ने भएकाले राज्यले चाहे जुनसुकै बेला कारवाही सक्ने शर्माको भनाई छ । उता मुख्य निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयले भने अहिले सम्म कुनै आचार संहिता उल्लंघन बारेमा कुनै उजुरी नपरेकाले आफूहरुलाई कारवाही गर्न गाह्रो भएको बताएको छ ।
