भाद्र २९, २०७३- भोलि (बिहीबार) बाट हुने प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालको भारत भ्रमण दुई पक्षीय सम्बन्ध सुधार, आपसी विश्वासको वातावरण तयार, विगतको समीक्षा र रोकिएका विकासका परियोजनाहरुलाई अगाडि बढाउने विषयमा केन्द्रित हुनुपर्ने सुझाव भारतीय नेता, विज्ञ तथा कुटनीतिज्ञहरुले दिएका छन् ।

नेपालले संविधान जारी गरेपछि भारतले लगाएको नाकाबन्दीले दुई देशको सम्बन्ध असहज बनेको अवस्थामा दाहालको भ्रमणले दुईपक्षीय सम्बन्धलाई सामान्यीकरण गर्ने विश्वास समेत उनीहरुको छ ।

नेपाल र भारतका सन्धि तथा सम्झौताहरुको पुनरावलोकनको लागि बनेको प्रबुद्ध समूहका भारतका सदस्य बिसी उप्रेतीले भ्रमणको क्रममा नेपाल र भारतका दुवै राजनीतिक नेतृत्वले विगतमा दुई देशबीच किन असमझदारी कायम भयो त्यसको समीक्षा गर्नुपर्ने बताए ।

‘अघिल्लो वर्ष मधेस तथा नाकामा देखापरेको समस्या के कारणले भयो, कहाँ गल्ती भयो त्यसलाई समीक्षा गर्नुपर्छ । अब आगामी दिनमा त्यस्तो असमझदारी उत्पन्न नहुनेगरी अगाडि बढ्ने वातारण तयार पार्नुपर्छ,’ उनले भने । उनले विगतमा देखापरेको गल्तीको समीक्षा गदै त्यसलाई दुवै पक्षले करेक्सन गरेर अगाडि बढाउने अवसर  भएको बताए ।

उप्रतीले विकासका परियोजनालाई अगाडि बढाउने विषयमा ध्यान दिनुपर्ने बताए । ‘कतिपय विकासका परियोजनाहरुमा चाहेजति प्रगति भएको छैन । यसलाई भारत सरकारले गम्भीर रुपमा लिनुपर्छ, ‘ उनले भने । उनले नेपालको अर्थतन्त्र र विकासलाई माथि उठाउनको लागि भारत सरकारले अझ बढी सहयोग गर्नुपर्ने समेत बताए ।

नेसनलस्टि कांग्रेसका महासचिव तथा राज्य सभा सांसद डिपी त्रिपाठीले भ्रमणको मुख्य उद्देश्य नै विश्वासको वातारण तयार गर्ने हुनुपर्ने बताए । उनले कुनै परियोजनाहरुमा हस्ताक्षर गर्ने भन्दा पनि विश्वासको वातारणमा नै केन्द्रित हुनुपर्ने बताए । ‘त्यसैगरी भारतले रोकिएका परियोजनाहरुलाई अगाडि बढाउनुपर्छ जसले दुई देशबीच विश्वासको वातावरण बनाउन सहयोग गर्छ,’ त्रिपाठीले भने । दाहाल बिहिबार आएपछि सबैभन्दा पहिला त्रिपाठीलाई नै भेट्दैछन् ।

भ्रमणको समयमा उच्च राजनीतिक स्तरमा एउटा सहमति कायम गरेर दुईपक्षीय विषयहरुलाई विभिन्न संयन्त्रहरु मार्फत टुंगो लगाउने समझदारी दुई पक्षबीच बनेको छ । यस अगाडि नै परराष्ट्रमन्त्री प्रकाशशरण महत र भारतीय सुष्मा स्वराजबीच प्रधानमन्त्रीको भ्रमण लगत्तै संयुक्त कमिसनको बैठक आयोजना गरेर पेन्डिङमा रहेका परियोजना अगाडि बढाउने सहमति भएको छ । विशेषत पञ्चेश्वर परियोजना र हुलाकी राजमार्गको विषयलाई अगाडि बढाउने विषयलाई नेपाली पक्षले उठाउने छ ।

‘दुई देशबीचमा रहेका केही महत्वपूर्ण विषयमा भ्रमणको समयमा राजनीतिक तहमा कुराकानी भई त्यसलाई अगाडि बढाउन निर्देश हुने छ र विभिन्न संयन्त्रणका बैठकहरुले त्यलाई टुंगो लगाउने छन्,’ एक भारतीय अधिकारीले कान्तिपुरसँग भने ।

समाजवादी नेता सुधिन्द्र भदौयिाले मुख्यत दाहालको भ्रमणले दुई देशको सम्बन्धलाई सुमधुर बनाउने धारणा व्यक्त गरे । उनले दाहालले आन्तरिक रुपमा रहेका असन्तुष्टिलाई सम्बोधन गर्दै संविधानलाई अझ समावेशी बनाउने अपेक्षा आफूहरुको रहेको बताए ।