सुरज कुँवर, काठमाडाै‌ं

भाद्र ७, २०७३- टेल वीन्डको बहाब अत्याधिक भएका कारण मलेसियाको राजधानी क्वालालमपुरबाट आएको एयर एसिया एक्सको एयरबस ए–३३० विमानले त्रिभुवन अन्तराष्ट्रिय विमानस्थलमा मंगलबार दिउँसो अवतरण गर्न नसकेपछि ओभरसुट गर्नुपरेको छ ।

विमानस्थलको टर्मिनल डिपार्टमेन्टका अनुसार ललितपुरको ठेचो नाघेर अवतरणको तयारीमा रहेको विमानका चालकदलले ‘डाउन वीन्ड’ का कारण अवतरण गर्न नसकिएको जानकारी विमानस्थलको टावरका एटीसीलाई रिपोर्ट गराउँदै विमानलाई धावनमार्गमाथीबाटै पूर्वी आकासतर्फ मोडेका थिए । त्यसबेला यो ३ सय १६ किलोमिटर प्रतिघन्टाको गतिमा अवतरण हुँदै थियो भने समुन्द्री सतहदेखि १४ सय १७ मिटर उचाइमा आइसकेको थियो ।

३ सय ७६ यात्रु क्षमतो विमानले अवतरण गर्न नसकेपछी पूर्वी आकासबाट फन्को मार्दै नौबिसे हुँदै त्यहाँबाट मकवानपुरको कुलेखानी र मकवानपुरगढी आसपासको आकासमा होल्डमा परेको थियो । ३८ सय १० मिटर उचाइमा रहेर चार राउन्ड होल्डमा बसेको थियो ।

विमानस्थलको फलाइट अपरेशन डिपार्टमेन्ट प्रमुख सुधीर चौधरीका अनुसार डाउन वीन्डको बहाब बढेपछि काठमाडौंको दक्षिणतर्फबाट विमान अवतरण गर्न कठिन हुन्छ । डाउन वीन्डलाई टेल वीन्ड पनि भनिन्छ । जहाज अघि बढिरहेको दिशाबाट जहाजको पुच्छरलाई ठेल्ने हावा नै टेल वीन्ड हो । प्रवन्धक चौधरीका अनुसार हरेक विमानलाई अवतरणका बेला टावरका एयर ट्राफिकले हावाको गतिबारे पनि जानकारी दिन्छन् । यदी हावाको गती १० नट्स भन्दा धेरै भए विमानहरुलाई दक्षिणतर्फबाट नभई उत्तर (बौद्ध) तर्फबाट अवतरणकालागि अनुमती दिइन्छ । तर उत्तरबाट अवतरण गर्न पनि कम्तीमा ५ किलोमिटर भिजिविलिटी हुनुपर्छ ।

टेल विन्डका कारण मंगलबार एयर एशियाले करिब आधा घन्टा आकासमा बिताउनु पर्‍यो । यसका कारण फलाई दुबई र अर्को विमान पनि केही मिनेट होल्डमा परे । पछिल्लोपटक जलवायु परिवर्तनका कारण विमानस्थलमा पनि हावाको प्रवाह फरक फरक देखिन थालेको चौधरीले बताए । ‘मनसुन नै एक्टीभ छ तर पोष्ट मनसुनमा देखिने हावा अहिले देखा पर्दै छ, सायद जलवायु परिवर्तनको असर हो कि ?’, चौधरीले भने ।