कैलासबावु श्रेष्ठ/गोरखा
बैशाख २४ गते । गोरखाको धार्मिक पर्यटनको रुपमा बिकास हुदै आएको रोट महोत्सब यस बर्ष पनि हुने भएको छ । यो बर्ष १३ औं रोट महोत्सबको तयारी थालीएको छ ।
गएको १२ अगाडी देखी विश्व शान्तिको कामना गर्दै गोरखाको गोरखनाथ गुफामा रोट महोत्सव हुदै आएको छ । सिद्वाश्रम शक्ति केन्द्र नेपालको आयोजनामा हुने रोट महोत्सब प्रत्येक बर्ष बैशाख पुर्णीमा देखी ११ दिन सम्म चल्ने गर्दछ । 
यो बर्ष जेष्ठ ८ गते देखी १८ गते सम्म हुने रोट महोत्सबको तयारी शुरु भएको केन्द्रले जानकारी दिएको छ । केन्द्रले बिभिन्न चरणमा गर्ने तयारी अन्तरर्गत २६ गते दिउसो गोेरखा सदरमुकाममा पत्रकार सम्मेलन गदै छ भने त्यस लगत्तै गोरखा बजार देखी मन्दिर सम्म जाने बाटोहरु सरसफाईका साथ साथै गोरखकाली र गोरखनाथ गुफालाई सजाउने तथा अस्थायी टहरा बनाउने कामको थालनी हुने छ ।
महोत्सबमा स्वदेश तथा बिदेशबाट समेत श्रद्वालु तथा भक्तजनहररुले सहभागीता जनाउने उक्त कार्यक्रम अबधी भर २ लाख २५ हजार भन्दा बढी रोट गोरखनाथ बाबालाई अर्पण गरीने छ ।
बैशाख पुर्णीमाको दिन देखी ११ दिन सम्म चल्ने यो महोत्सव निकै तामझामका साथ भक्तजनहरुले गोरखा बजार देखी गोरखनाथ मन्दिर सम्म कलश तथा रथ यात्रा गरी शुरु हुने गर्दछ । गत वर्ष गोरखा भूकम्पका कारण सामान्य रुपमा मनाइएको भएता पनि यो बर्ष भने भब्य रुपमा मनाउने तयारी गरीएको हो ।
रोट के लाई भन्निछ ?
रोट दुई किसीमको हुन्छ । भुग्रे रोट र ताई रोट । रोटहरु मध्ये गुरु गोरखनालाई मन पर्ने ताई रोट हो । यो चामल, गहुँ वा जौ को पिठोलाई वास्ना तथा शक्ति वर्धक विभिन्न ५२ मसला मिसाएर मन्दिरका नाथ जाती द्वारा ध्यूमा तयार पारीएको रोटीलाई रोट भन्निछ । रोटमा ल्वाङ्ग, सुकमेल, जाइफल, जाइपत्रि, काजु, पिस्ता, सौफ, नरीवल, मह, दाख, चिनी, खुदो जस्ता वस्तुहरु मिसाएर तयार गर्ने गरीन्छ ।
सानो सानो आकारमा तयार गरीने यो रोटलाई नाथ प्रजातीका ब्यक्तिहरुले सुद्व भै मन्त्र जाप गरी विचको भाग उठाएर वनाएको हुन्छ । गुरु गोरखनाथको अति प्रिय खाने वस्तु मानिएको यो रोटको ऐतिहासीक महोत्व समेत रही आएको छ ।
रोटको ऐतिहासीक महोत्वमा नेपाल एकिकरणका वेला पूव राजा पृथ्वीनाराण शाह तथा उनका सेनाहरुले अन्य राज्य कब्जा गर्न जादाँ उत्त रोट र पानी खाएर लडेको अवस्थामा विजयी हासील गरेको किंवदन्ती समेत पाइन्छ ।
बिगतमा राेट महाेत्सबका बेला भएका केही गतीबिधीहरू
रथ लिएर गाेरखनाथ गुफातफ जादै
कन्याहरूले कलस गाेरखनाथ गुफा तफ लादै
गाेरखा बजारबाट गाेरखनाथ गुफामा जादै रयाली
झाकीमा शिब पाबती बन्दै
गाेरखा दरबारमा पुगेकाे कलश यात्रा
गाेरखनाथ गुफामा झडा राखीदै
नाथ सप्रदायले राेट तयार पादै
तयारी राेट गाेरखनाथ बाबालाइ अपणा गने तयारी गदै