नरेन्द्र ढकाल/गोरखा
साउन २९ गते । गोरखाको सुन्तला खेति प्रवद्र्धनको लागि गत वर्ष जिल्ला आएको ४० लाख रकम खर्च हुन नसकेपछि फिर्ता गएको छ । नेपाल सरकार कृषि भूमि व्यवस्था तथा सहकारी मन्त्रालयद्धारा सञ्चालित सुन्तलता जातका फलफुलहरुको जोन कार्यालय स्थापना पछि सुन्तला जातका खेतिको प्रवद्र्धन र बिकासका लागि विनियोजन भएको रकम मध्ये ४० लाख ७ हजार बजेट खर्च हुन नसकेको वरिष्ठ अधिकृत अजय अधिकारीले जानकारी दिए । ‘यो किसानका लागि जाने बजेट खर्च नभएको होइन’ उनले भने ‘कार्यालयमा कर्मचारीको पद रित्त रहँदा सञ्चालन खर्च बापत रकम खर्च हुन नसकेको हो ।’ उक्त कार्यालयका लागि स्वीकृत ८ जनाको दरबन्दी मध्ये ४ जनाको पद रित्त हुँदा तलब भक्ता बापत जाने रकम खर्च हुन नसकेको उनको भनाई छ ।
आर्थिक वर्ष २०७४/०७५ को लागि पुँजीगत तर्फ १२ लाख ७८ हजार र चालु तर्फको १ करोड ११ लाख १८ हजार गरी कुल १ करोड २३ लाख ९६ हजार बजेट बिनियोजन भएकोमा जम्मा ८३ लाख २६ हजार मात्र खर्च भएको छ । कुल बजेटको ६७.१७ प्रतिशत बजेट खर्च गरेको कार्यालयले ४० लाख ७ हजार भने खर्च गर्न नसकेको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ । ‘मन्त्रालयले उत्कृष्ट काम गर्ने कर्मचारीलाई कार्य सम्पादन आधारमा ३५ प्रतिशत प्रोत्साहन भक्ता दिने भनेको थियो तर अर्थले कार्यविधि पास नगरेका कारण केही रकम फिर्ता गएको हो’ अधिकारीले भने । जिल्ला आएको रकम मध्ये ८३ लाख रकम बजेट खर्च भएको छ ।
नेपाल सरकारले प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिककरण परियोजना मार्फत सञ्चालन गरेको सुन्तला जोन कार्यक्रमबाट जिल्लाको गोरखा नगरपालिका, पालुङटार नगरपालिकाको वडा नम्बर ९ र १०, भिमसेन थापा, शहिद लखन र गण्डकी गाउँपालिकामा सुन्तला खेतिलाई थप व्यवसायी बनाउन विभिन्न खालका कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको उनकोे भनाई छ । यस अघि पकेट क्षेत्रको रुपमा रहेको सुन्तला खेतिलाई जोनमा रुपान्तरण गरिएसँगै जिल्लाको ५ सय १२ हेक्टर क्षेत्रफलमा लगाइएको सुन्तला खेति लागि आवश्यक मल, बिऊ, कृषि परामर्श लगायतका कुराहरुमा कार्यलयले किसानलाई मद्दत गरिरहेको सुन्तला जोनको कार्यालयले जानकारी दिएको छ । यसै विच चालु आर्थिक वर्षका लागि भने २ करोड २८ लाख ९० हजार रकम बिनियोजन भएको छ ।
पुँजीगत तर्फ ६ लाख ८५ हजार र चालु तर्फ २ करोड २२ लाख ५ हजार गरी २ करोड २८ लाख ९० हजार रुपयाँको अख्तियारी आएको अधिकारीको भनाई छ । ‘यस वर्षका लागि हामीलाई रकमको अख्तियारी आइसकेको छ, र्शीषक अनुसार नै बजेट खर्च गर्ने योजनामा छौ’ उनले भने ‘गत वर्षको जस्तो अबस्था यस वर्ष नआउला भन्ने अपेक्षा छ ।’ चालु आर्थिक वर्षका लागि प्रतिफल आधारित अनुदान १५ लाख, रुट स्टक बगैचा स्थापना अनुदानमा ३ लाख, बगैचा व्यवस्थापन तथा सुदृढीकरणको लागि १५ लाख बजेट बिनियोजन भएको छ । यसैगरी ५० प्रतिशत अनुदानको मेसिनरी औजार उपकरण खरिदका ८ लाख, हाइटेक फलफुल नर्सरी स्थापनाको १० लाख, पोष्ट हार्बेस सेन्टर स्थापना सहयोगको लागि १० लाख, साना सिचाइँ निर्माण तथा मर्मत संहारमा ५७ लाख बजेट छुट्याइएको छ ।
यसैगरी ५० प्रतिशत अनुदानमा उपलब्ध गराइने साना मेसिनरी औजार तथा उपकारण खरिदका लागि ५ लाख, भकारो सुधार कार्यक्रम १२ लाख रकम गोरखा आएको छ । ‘यो सबै रकम सुन्तला जातका फलफुल जोन कार्यक्रम लागु भएका स्थानहरुमा मात्र खर्च गरिन्छ’ उनले स्पष्ट पारे । कार्यालयले यस वर्ष क्षेत्रफल बिस्तार गर्ने, कागती कलमी गरेर विरुवा उत्पादन गर्ने, सुन्तलाका पुराना रोगी बोट हटाउने लगायतका कार्यक्रमलाई मुख्य प्राथमिकतामा राख्ने योजना बनाएको अधिकारीको भनाई छ ।
