काठमाडौं: भैरहवामा निर्माण भइरहेको गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा तीन हजार मिटर लामो ‘अर्वन रनवे’ तयार भएको छ । त्यहाँ आपत्कालीन अवस्थामा अहिले नै विमान अवतरण गर्न मिल्छ । माटो ‘कम्प्रेसन’ गरी बनाइने ‘सबग्रेड लेबल’ तयार भइसकेको हो ।
विमानस्थलमा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण रनवे निर्माण मानिन्छ । ‘रनवेको सबग्रेड तयार भइसक्यो । माटोको काम लगभग सकिएको छ’, आयोजना प्रमुख ओम शर्माले भने, ‘अब प्रि सबबेस, सबबेस र बेस हुँदै पिच गरिनेछ ।’
अहिले प्रि बेसको काम भइरहेको उनले बताए । यो चरणमा रिभर बेल्ट मेटेरियल्स (गिट्टी र बालुवा) बाट दुई फिट रनवे माथि उठाइन्छ ।
रनवे बनेपछि विमानस्थलको झन्डै आधा काम सकिन्छ । सबैभन्दा बढी समय रनवे बनाउन लाग्ने शर्मा बताउँछन् । जमिनको सतहबाट चार फिट अग्लो हुने रनवे तीन हजार मिटर लामो र ७० मिटर चौडा हुनेछ । हवाई सुरक्षाका लागि रनवेको दुवैतर्फ ३/३ सय मिटर लामो सेफ्टी एरिया बनाइएको छ ।
शर्माका अनुसार अहिलेसम्म विमानस्थको २५ प्रतिशत काम सकिएको छ । जमिनमुनिको अप्ठ्यारो काम लगभग सम्पन्न भएको छ । जमिनभन्दा माथिको काम तुलनात्मक रूपमा सजिलो हुने भएकाले छिटो अगाडि बढ्ने उनले बताए । ‘बर्सात् र दसैंतिहारले काममा अवरोध भएको छ’, उनले भने, ‘तिहारलगत्तै कामले तीव्रता पाउनेछ ।’
रनवेको बीचमा घाँघरा नदी पथ्र्यो । नदीलाई पश्चिमतर्फबाट साढे दुई किलोमिटर घुमाएर ‘डाइभर्सन’ गरिएको छ । अन्तर्राष्ट्रिय टर्मिनल भवन निर्माणकार्य जारी छ । टर्मिनल भवनको बेसमेन्टको काम सम्पन्न भइसकेको जानकारी शर्माले दिए । अहिले जमिनमाथि पिलर उठाउने काम भइरहेको छ । अन्तर्राष्ट्रिय टर्मिनलमा अराइभल र डिपार्चर भवन छुट्टाछुट्टै हुनेछन् । अराइभल भवनको अन्डरग्राउन्डमा एरोनिकल र मेकानिकल कक्ष हुनेछ ।
कन्ट्रोल टावर तथा प्रशासनिक भवन निर्माणकार्य पनि जारी छ । यो भवनको पनि जमिन तलको काम सकिएको शर्माले बताए । रेस्क्यु एन्ड फायर फाइटिङ भवन पनि एकसाथ बनाइँदैछ ।
यो विमानस्थललाई त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलभन्दा सुविधा सम्पन्न बनाउन खोजिएको छ । अन्तर्राष्ट्रिय टर्मिनल भवनमा ‘एरो ब्रिज’ (भवनबाट सीधै जहाजमा चढ्ने) बनाउने तयारी भइरहेको शर्माले बताए । तर अहिले बनाउन लागेको टर्मिनल भवनमा ‘एरो ब्रिज’ राख्न नमिल्ने भएको छ । ‘एरो ब्रिज’ राख्दा पार्किङ क्षेत्र साँघुरिने देखिएको उनले बताए ।
‘अहिले बनाइरहेको अन्तर्राष्ट्रिय टर्मिनल भवनलाई पछाडि आन्तरिक टर्मिनल भवन बनाउँछौं’, शर्माले भने, ‘प्रशस्त ठाउँ राखेर अर्को ‘एरो ब्रिज’ सहितको अन्तर्राष्ट्रिय टर्मिनल भवन बनाउने योजना छ ।’ अहिलेको गुरुयोजनामा ‘एरो ब्रिज’ बनाउने डिजाइन गरिएको थिएन । निर्माणकार्य सुरु भइसकेपछि ‘एरो ब्रिज’ बनाउने निर्णय गरिएको हो । दोस्रो चरणमा ‘एरो ब्रिज’ सहितको नयाँ टर्मिनल भवन बनाइनेछ ।
यो विमानस्थल सन् २०१७ को अन्तिममा सम्पन्न गर्ने लक्ष्य थियो । तर भूकम्प र तराई आन्दोलनले काम रोकिँदा ६ महिना ढिलो हुने शर्माले बताए । त्यसमाथि स्थानीय प्रशासनले निर्माण सामग्री (गिट्टी, ढुंगा र बालुवा) उपलब्ध नगराउँदा परियोजना निर्माणमा ढिलाइ भइरहेको छ । सन् २०१८ को मध्यतिर विमानस्थल सञ्चालनमा आउने उनको भनाइ छ ।
यो ‘फोर ई’ स्तरको विमानस्थल हो । त्रिभुवन विमानस्थलमा अवतरण गर्ने सबै विमान यहाँ अवतरण गर्नसक्ने जानकारी शर्माले दिए । यसलाई त्रिभुवन विमानस्थलको विकल्पका रूपमा हेरिएको छ । एसियाली विकास बैंक (एडीबी) को ऋण सहयोगमा चीनको नर्थ वेस्ट कम्पनीले विमानस्थल निर्माण गरिरहेको छ ।
यसलाई भविष्यमा अझै विस्तार गर्ने कार्ययोजना छ । यसका लागि थप ४२८ बिघा जमिन अधिग्रहण गर्ने काम अन्तिम चरणमा पुगेको शर्माले बताए । ‘पहिला जग्गा नदिने भन्दै स्थानीयबाट विरोध भइरहेको थियो’, उनले भने, ‘बिस्तारै मुआब्जा राम्रो दिनुपर्छ भन्न थालेका छन् । विरोध सेटल हुँदै गइरहेको छ ।’
भारतसँग सम्झौता भएन
भैरहवाको विमानस्थलबाट उडान अवतरण गर्न भारतीय आकाश पनि प्रयोग गर्नुपर्छ । यसका लागि नेपाल र भारतबीच खुला आकाश सम्झौता अझै हुन सकेको छैन । भारत सरकारले आलटाल गरिदिँदा सम्झौता हुन नसकेको हो । विमानस्थल निर्माण सम्पन्न भए पनि भारतसँग सम्झौता नहुँदासम्म सहजै अन्तर्राष्ट्रिय उडान अवतरण गर्न सकिँदैन । सम्झौता नभएमा प्रत्येक उडानका लागि भारतसँग अनिवार्य स्वीकृति लिनुपर्ने हुन्छ । भारतीय पक्षले वार्ताको मिति तोक्दै सारिरहँदा लामो समयदेखि सम्झौता हुन नसकेको पर्यटन मन्त्रालय बताउँछ ।
चारवटा पाँचतारे
भैरहवा र लुम्बिनी क्षेत्रमा तारे होटेल खोल्ने होडबाजी चलेको छ । अहिले एक दर्जन तारे होटेल बनिरहेका छन् । आगामी तीन वर्षभित्र चारवटा पाँचतारे होटेल सञ्चालनमा आउँदैछन् । होटेल निर्माण तीव्र रूपमा भइरहेको छ । विमानस्थल सञ्चालनमा आएपछि पर्यटक बढ्ने विश्वासले होटेलमा लगानी बढेको हो ।
त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल ‘स्याचुरेसन’ को अवस्थामा पुगेको छ । ‘विमानस्थल सञ्चालनमा आएपछि उडान थपिनेछन् । यसले पर्यटकको संख्या बढाउनेछ’, शर्माले भने, ‘साथै वैदेशिक रोजगारी र अध्ययनमा जाने नेपालीलाई पनि सहजता हुनेछ ।’
पाँचतारे टाइगर प्यालेस रिसोर्टको सिभिल निर्माण सकिएको छ । अहिले रिसोर्ट साजसज्जाको काम भइरहेको छ । रिसोर्ट यही वर्ष सञ्चालन हुँदैछ । अस्ट्रेलियन कम्पनी सिल्भर हेरिटेज समूहको साढे तीन अर्ब लगानीमा रिसोर्ट तयार भएको हो । रिसोर्ट यस क्षेत्रकै पहिलो पाँचतारे हुनेछ ।
पहिलो चरणमा सयवटा डिलक्स कोठा तयार हुँदैछन् । दोस्रो चरणमा तीन सय पुर्याइने बताइएको छ । रिसोर्टका १४ कोठा र स्विमिङ पुल जोडिएका छन् । यी रुमबाट सीधै स्विमिङ पुलमा डाइभ हान्न मिल्छ । खर्चालु पर्यटकलाई लक्षित गरेर रिसोर्ट सञ्चालन गर्न लागिएको हो । रिसोर्टका कोठा प्रतिरात दुई सय डलरमा बिक्री गर्ने लक्ष्य छ ।
स्थानीय व्यवसायी पवनकुमार हलुवाईले लुम्बिनीनजिकै पाँचतारे पवन प्यालेस बनाइरहेका छन् । यो होटेलमा एक अर्ब ३५ करोड लगानी हुँदैछ । यसमा एक सय ४७ कोठा हुनेछन् । होटेल सन् २०१७ को अक्टोबरदेखि सञ्चालनमा आउने पवनकुमार हलुवाईले बताए ।
भैरहवामा सञ्चालित बोधी रेडसनको स्तरोन्नति गरी पाँचतारे बनाउन लागिएको छ । स्तरोन्नतिको काम धमाधम भइरहेको छ । होटेलमा कोठा थपेर १०६ पुर्याइने भएको छ । यसका लागि नयाँ बिल्डिङ तयार भइसकेको छ । भैरहवाको बेलहियामा अर्को पाँचतारे ‘नान्स’ होटेल बनिरहेको छ । यो होटेल पनि सन् २०१७ को सेप्टेम्बरदेखि सञ्चालनमा आउने बताइएको छ । होटेलमा करिब ७० करोड रुपैयाँ लगानी हुँदैछ ।
काठमाडौं, पोखरा र चितवनमा लक्जरी होटेल चलाइरहेका व्यवसायीको ध्यान भैरहवा र लुम्बिनीमा खिचिएको छ ।
होटेल तिब्बत काठमाडौंले लुम्बिनीमा पाँचतारे होटेल बनाउन जग्गा खरिद गरिसकेको छ । एसियन फर्मास्युटिकल्सले भैरहवाको बर्मेली टोलमा चारतारे होटेल बनाउने भएको छ ।
उद्यमी विनोद चौधरीले पनि लुम्बिनीमा होटल खोल्न जग्गा खोजिरहेका छन् । द्वारिकाजले लुम्बिनीमा होटेल खोल्न जग्गा किनिसकेको छ । स्थानीय होटेल व्यवसायी राम थापाले पनि लुम्बिनीमा पाँचतारे होटेल सञ्चालन गर्दैछन् ।
annapurnapost