माघ २२, २०७२- डिजिटल प्रविधिको भरपूर उपयोग गर्दै दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) को १२ औं संस्करणको उद्‍घाटन समारोह भव्य रुपमा शुक्रबार भएको छ । ओलम्पिक टर्चलाइट बाल्नेदेखि खेलको इतिहास, सहभागि आठै देशको पहिचान प्रदर्शनमा डिजिटल प्रविधि प्रयोग गरिएको थियो ।

भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले गुवाहाटीस्थित इन्दिरा गान्धी एथलेटिक स्टेडियममा १२ औं साग सुरु भएको घोषणा गरेका थिए । अर्को आयोजना स्थल मेघालयको सिलोङमा पनि शनिबार उदघाटन समारोह हुनेछ ।

भारतका केन्द्रीय खेल मन्त्री, असम र मेघालयका मुख्यमन्त्रीहरुको उपस्थितिमा आयोजित उद्घाटन समारोहमा स्थानीय सांस्कृतिक झलकहरु, गीत–संगीत, नृत्य प्रदर्शन गरिएको थियो । दक्षिण एसियाली आठै देशको नृत्य पनि देखाइएको थियो । मार्चपासमा नेपालको झण्डा श्रृतिका सिंहले बोकेकी थिइन् । उनी पौडी खेलाडी हुन् । यसअघि ओलम्पियन सुटिङ खेलाडी स्नेहा राज्यलक्ष्मी राणाले नेपालको झण्डा बोक्ने ओलम्पिक कमिटीले जनाएको थियो ।

१२ दिनसम्म चल्ने बृहत् खेलकुदमा दक्षिण एसियाली आठ देश (नेपाल, भारत, श्रीलंका, पाकिस्तान, बंगलादेश, अफगानिस्तान, माल्दिभ्स र भुटान) का २ हजार ६ सय बढी खेलाडी सहभागि छन् । २३ खेलसमावेश सागमा खेलाडी र अफिसियल गरी कुल ३ हजार २ सय ६६ जना छन् । पुरुष हकीबाहेक सबै खेलमा सहभागि नेपालबाट ३ सय ८४ खेलाडीले प्रतिस्पर्धा गर्दैछन् । कुल २ सय २८ स्वर्ण, २ सय २८ रजत र ३ सय ८ कांस्यपदकका लागि प्रतिस्पर्धा हुनेछ ।

छिमेकीवीच आपसी भाइचारा, सद्भाव र शान्तिको लागि दक्षिण एसियाली महासंघीय खेलकुद (साफ गेम्स) को रुपमा सन् १९८४ मा काठमाडौंबाट सुरु भएको बृहत् प्रतियोगिताको १३ औं संस्करण नेपालले आयोजना गर्नेछ । ढाकामा ११ औं संस्करण २०१० मा आयोजना गरिएको थियो । दुई–दुई बर्षमा सञ्चालन गर्ने योजनासहित साग सुरु भएको थियो तर, भारतीय ओलम्पिक कमिटिको विवाद र प्रधानमन्त्रीको निर्वाचनको कारण १२ औं सागको आयोजना तीन बर्ष ढिला भएको हो ।

महिला हकीमा पदक पक्का
गुवाहाटी–तीन देश मात्र सहभागि भएपछि नेपालले १२ औं दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) को महिला हकीमा पदक जित्ने पक्का भएको छ ।

दक्षिण एसियाली खेलकुदमा महिला हकी पहिलोपल्ट समावेश गरिएको हो । र, यसमा आयोजक भारत, नेपाल र श्रीलंका मात्र सहभागि भएका छन् ।

त्यसैले नेपालले कम्तीमा कांस्य पदक जित्ने निश्चित भएको हो । यसअघि अन्तर्राष्ट्रिय हकीमा नेपालको कुनैपनि टिमले पदक जितेको छैन/थिएन ।

भारतको मणिपुरमा आठ दिन प्रशिक्षण गरेर नेपाली टिम गुवाहाटी आइपुगेको हो । टिममा १८ खेलाडी र प्रशिक्षकसहित तीन अफिसियल छन् । ‘भारत विश्व हकीकै बलियो टिम हो । त्यसैले भारतसँग संघर्ष गर्ने प्रयास गर्नेछौं,’ प्रशिक्षक बाबुराम नेपालले कान्तिपुरलाई भने, ‘श्रीलंका हामीभन्दा अलि राम्रो टिम हो । हामीले जम्मा आठ दिन मात्र टर्फमा प्रशिक्षण गरेका छौं । तैपनि उसलाई हराएर रजत पदक जित्ने प्रयास गर्नेछौं ।’ नेपालले भारतसँग आइतबार खेल्नेछ भने श्रीलंकाको मंगलबार सामना गर्नेछ ।

यसपल्ट पुरुष टिम भने बजेट अभावमा सागमा सहभागि भएको छैन । पुरुषमा भारत, पाकिस्तान, बंगलादेश र श्रीलंकाले नाम दर्ता गराएका छन् । हकीका खेलहरु गुवाहाटीस्थित मौलना मोहम्मद तयबुल्लाह हकी स्टेडियममा हुनेछन् ।

महिला फुटबलको राम्रो सुरुआत
गुवाहाटी–सिलोङ पुगेको १२ घन्टा नबित्दै मैदानमा ओर्लिएको नेपाली महिला फुटबल टिमले शुक्रबार बंगलादेशमाथि ३–० को जित निकाल्दै राम्रो सुरुआत गरेको छ ।
काठमाडौंबाट दुई दिनको यात्राले खेलाडीहरु थकित थिए । तर, नेपालले जवाहरलाल नेहरु स्टेडियममा आक्रमक सुरुआत गरेको थियो । नेपालको तीनै गोल पहिलो हाफमा भएका थिए ।
६ बर्षअघि ढाकामा रजत पदक जितेको नेपाली महिला टिमकी सदस्य दीपा क्षत्रीले दोस्रो मिनेटमै गोल गर्दै नेपाललाई अग्रता दिलाएकी थिइन् । कप्तान अनु लामाले १७ औं मिनेटमा नेपालको अग्रता दोब्बर पारिन् । तेस्रो गोल निरु थापाले पहिलो हाफको अन्त्यतिर गरेकी थिइन् ।

बंगलादेशविरुद्ध नेपाली महिला फुटबल टिमले शतप्रतिशत जित निकाल्दै आएको छ । हिराकुमारी भुजेल र सपना लामाले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा डेब्यू गरेको खेलको दोस्रो हाफमा भने नेपालले आक्रमक खेललाई निरन्तरता दिन सकेन । पहिलो हाफमा बंगलादेशले गरेको एक आक्रमणमा गोलकिपर लीला लाम्गादेले उत्कृष्ट बचाउ गरेकी थिइन् । ‘लामो यात्राले थकित भएपनि सुरुमै गोल भयो र खेल जित्न सजिलो भयो,’ बेन्चमै रहेकी टिमकी सिनियर खेलाडी भगवती थापाले भनिन्, ‘अर्को खेलमा अझ राम्रो गर्नेछौं ।’ नेपालले दोस्रो खेलमा आइतबार माल्दिभ्सको सामना गर्नेछ ।

शुक्रबारै सम्पन्न दोस्रो खेलमा डिफेन्डिङ च्याम्पियन भारत र माल्दिभ्सले गोलरहित बराबरी खेल्दै अंक बाँडेका छन् । पाँच देश सहभागि महिला फुटबलमा राउन्ड रोबिन लिगको आधारमा शीर्ष दुईमा रहने टिमले स्वर्णपदकको लागि फाइनल खेल्नेछन् । लिगमा तेस्रो हुनेले कांस्यपदक पाउनेछ ।

भलिबलमा दोहोरो हार
गुवाहाटी–१२ औं सागको पहिलो दिन नै भलिबलमा नेपालको दुवै टिम पराजित भएको छ । महिला र पुरुष दुवै टिमले श्रीलंकासँग समान ३–० को हार बेहोरे ।

नवीन चन्द्र बोर्दोलई इन्डोर स्टेडियममा भएको पहिलो खेलमा नेपाली महिला टिमलाई श्रीलंकाले २५–१९, २५–१४ र २८–२६ ले निरास पाऱ्यो । यससँगै नेपालको महिला भलिबलमा फाइनल पुग्ने लक्ष्य संकटमा परेको छ । सन् १९९९ र २००६ को ासगमा नेपाली महिला टिमले भलिबलमा कांस्यपदक जितेको थियो । गत बर्ष काठमाडौंमा आयोजित दक्षिण एसियाली महिला भलिबल च्याम्पियनसिपमा भने नेपालले श्रीलंकालाई हराएको थियो । त्यसमा नेपाल तेस्रो भएको थियो ।

त्यही कोर्टमा नेपालको पुरुष टिममाथि पनि श्रीलंका हावी भयो । त्यसमा श्रीलंकाले २५–१०, २५–१५ र २५–१० को जित निकाल्यो । समूह ‘ए’मा रहेको नेपालले शनिबार आयोजक भारतको सामना गर्नेछ । महिला टिमको सेमिफाइनल पुग्ने भाग्य अफगानिस्तानसँग शनिबार हुने खेलको नतिजामा निर्भर छ ।

अरु खेल
साइक्लिङ, पुरुष फुटबल, खोखो, पौडी, स्क्वास, भारोत्तोलन र कुस्तीको खेल शनिबार गुवाहाटीमा सुरु हुदैछ । पुरुष फुटबललमा नेपालले पहिलो खेलमा आइतबार भुटानको सामना गर्नेछ । नेपाली पुरुष फुटबल टिमले १९८४ र १९९३ को दक्षिण एसियाली खेलकुदमा स्वर्ण जितेको थियो । यसमा सन् पहिले राष्ट्रिय टिम सहभागि हुने प्रचलन थियो । तर, १९९९ पछि यू २३ टिमले प्रतिस्पर्धा गर्दै आएको छ ।

त्यस्तै, सिलोङमा शनिबार आर्चरी, ब्याडमिन्टन र टेबलटेनिसको प्रतिस्पर्धा हुनेछ ।