पुस २४, २०७२- दलहरूको विवादले अधिकांश भूकम्पपीडितले अहिलेसम्म राहत पाउन सकेका छैनन् । खड्गकोट र पूर्तिघाटका पीडितलाई न्यानो कपडाको सरकारले दिने १० हजार रुपैयाँ दलहरूकै खिचातानीले बाँड्न रोकिएको छ ।

सामान्य घरलाई पनि पूरै क्षति भएको वर्गीकरणमा राख्न दलहरूले दबाब दिँदा पीडितको तथ्यांकले अझै पूर्णता पाउन सकेको छैन । बिहीबारसम्म पनि गाविस सचिव र प्राविधिकको सिफारिसमा ‘छुटपुट थप’ भन्दै जिल्ला प्रशासनमा तथ्यांक थपिँदै छ ।

सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी बलराम अर्यालले अहिलेसम्म २ हजार ९ सय ५ घर पूर्णक्षतिको विवरणमा आएको बताए । ‘अझै छुटपुट आउने क्रम जारी छ,’ उनले भने, ‘अहिले आएका विवरणलाई छुट्टै राखिएको छ, त्यस्तालाई अनुगमनपछि मात्र निर्णय गरिन्छ ।’

प्रशासनमा संख्या बढ्ने क्रम बढिरहँदा वास्तविक पीडित भने समस्यामा परेका छन् । ‘पैसा आएको भन्ने सुनियो तर हामीलाई होइन रहेछ,’ खड्गकोट ३ की यमकला थापाले भनिन्, ‘जाडो जान लागिसक्यो, पैसा आएको छैन ।’ भूकम्प आएका दिनमा उनी ४ दिनकी सुत्केरी थिइन् । घर पूरै भत्केपछि उनी स्थानीयले बनाइदिएको छाप्रोमा बस्दै आएकी छन् ।

न्यानो कपडाको रकम बाँड्न खड्गकोट पुगेका गाविस सचिव टंकप्रसाद आचार्य विवादले रकम पूर्तिघाट प्रहरी चौकीमा राखेर सदरमुकाम फर्किएका छन् । ‘राजनीतिक दलबीच सहमति नहुँदा वितरण गर्न सकिएन,’ उनले भने, ‘पीडितले पाउने २९ लाख ९० हजार प्रहरी चौकीमा राखेर फर्किएको छु ।’

गृह मन्त्रालयले घर पूर्णरूपमा क्षति भएर टहरा वा छाप्रोमा बस्दै आएकालाई मात्र न्यानो कपडा रकम दिने भने पनि स्थानीय तहका दलले प्रशासनको पूर्णक्षति विवरणमा परेका सबैलाई वितरण गर्नुपर्ने दबाब दिएपछि विवाद भएको हो । खड्गकोटका २ सय ९९ घर पूर्णक्षति विवरणमा छन् । तीमध्ये झन्डै १ सय ५० बस्नै नमिल्ने गरी भत्किएकाले छाप्रो, टहरा र गोठमा बस्नुपरेको छ ।

गुल्मीका खड्गकोट, पूर्तिघाट, फोक्सिङ र भुर्तुङ भूकम्पबाट सबैभन्दा बढी प्रभावित गाविस हुन् । २ सय १४ घर पूर्णक्षति रहेको पूर्तिघाटमा पनि विवाद भएपछि रकम प्रहरी चौकीमै थन्किएको छ ।

ग्वादीमा घर भत्किएपछि गोठमा बस्दै आएका ग्वादी ३ का लालबहादुर विकले न न्यानो कपडाको रकम पाए, न राज्यको राहत १५ हजार रुपैयाँ नै । ‘मैले अहिलेसम्म ५ हजारमात्र पाएको छु,’ उनले भने, ‘गोठमा भैंसी र मान्छे सँगै बस्दै आए पनि अहिलेसम्म अन्य कुनै सहयोग पाएको छैन ।’

वनकरियालाई घर
हेटौंडा – मकवानपुरको हाँडीखोला ७ का भूकम्पपीडित र विपन्न लोपोन्मुख वनकरिया समुदायका निम्ति निर्माण गरिएका १९ घर बिहीबार हस्तान्तरण गरिएको छ । आदिवासी जनजाति महिला मञ्चले ८ लाख लागतमा निर्माण गरेका १९ घर प्रजिअ रामप्रसाद थपलियाले समुदायका अगुवा सन्तमाया
वनकरियालाई हस्तान्तरण गरेका थिए ।

भूकम्पका कारण मुसेधापका वनकरियाको घर भत्कँदा उनीहरू स्याउले छाप्रोमा बस्दै आएका थिए । मञ्चले १९ परिवारलाई घर बनाउन जस्तापाता, किलाकाँटी, मिस्त्री र ज्यामी ज्यालालगायत आवश्यक सामान उपलब्ध गराएको थियो । भूकम्पपीडित गरिब वनकरियालाई बासको सहयोग गरेको मञ्च अध्यक्ष सुनी लामाले बताइन् ।

८ महिनादेखि त्रिपालमुनि बस्दै आएका ८३ वर्षीय लालबहादुर वनकरिया दम्पती बिहीबारदेखि जस्ताले छाएको घरमा बस्न थालेका छन् । सोही कार्यक्रममा एसोसिएसन अफ सेन्टमेरिज अल्मुनाई नेपालले १ सय १ थान कम्बललगायतका सामान वितरण गरेको थियो ।