नाकाबन्दीमा चीनले दिएको अनुदान किन बेच्दैछ सरकार ?
१९ पुस, काठमाडौं । नेपाली बजारमा भारतबाट आएको इन्डक्सन चुल्होको मूल्य सामान्यतः ४ हजारदेखि ७ हजारसम्म पर्ने गरेको छ । तर, चीनले अनुदानस्वरुप दिएको चुल्होको दाम नेपाल सरकारले अहिलेसम्म तोक्न सकेको छैन ।
चीनले अनुदानमा दिएको झण्डै ११ हजार ३ सयवटा इन्डक्सन चुल्हो अहिलेसम्म साल्ट ट्रेडिङको गोदाममा थन्किएको छ ।
वाणिज्य मन्त्रालयका प्रवक्ता शम्भु घिमिरेका अनुसार मूल्य निर्धारण नभए पनि चीनबाट आएको इन्डक्सन चुल्हो प्रतिगोटा ९ हजार २ सय पर्ने देखिएको छ ।
चीनले दिएको मूल्यसूची, ढुवानी खर्च र भन्सार लागत अनुसार चीनबाट आएको इन्डक्सन निकै महंगो पर्ने देखिएको घिमिरेको भनाइ छ । ‘एउटा इन्डक्सन ९ हजार २ सय रुपैयाँमा बेच्नुपर्ने देखिएको छ । अब के गर्ने भनेर अर्थ मन्त्रालयमा राय मागेका छौं’ सहसचिव घिमिरेले अनलाइनखबरसँग भने-‘अर्थले दिने सुझावका आधारमा मूल्य तोकेर बेच्न सुरु गरिनेछ ।’
चीनले अनुदानमा दिएको इन्डक्सन चुल्हो सर्वसाधरणलाई नेशनल ट्रेडिङले बेच्नेछ । अर्थ मन्त्रालय पनि नियमित अनुदान कटौती हुने गरी आएको सहयोग भएकाले त्यसलाई लागत अनुसार नै बेच्नुपर्ने पक्षमा देखिएको छ ।
यदि अर्थ मन्त्रालयले लागतअनुसार बेच्नुपर्ने भनेर सुझाव दिएमा एउटा चिनियाँ इन्डक्सनको मूल्य ९ हजार २ सय रुपैयाँ नै पर्नेछ । भारतीय इन्डक्सन ४ देखि ७ हजार रुपैयाँसम्म नेपालमा पाइरहेका बेला चिनियाँ इन्डक्सक्नको मूल्य बढी पर्ने भएको छ ।
नियमित रकमबाटै नाकाबन्दीमा चीनको अनुदान
नेपालले उर्जा र आपूर्तिको संकट बेहोरिरहेको समयमा चीनले नेपालमा तेल, इन्डक्सन चुल्हो र खाद्यान्न अनुदानमा पठाएको थियो । सकंट पर्दा मन खोलेर सहयोग गरेको भन्दै आम नागरिकले चीनको निकै प्रशंसा पनि गरे । भारतले हेपेका बेला चीनले नेपालमा सहयोग बढाएको भनेर नेपालीले खुशी मनाए ।
तर, नाकाबन्दीमा चीनले दिएको अनुदान पूर्वघोषित नियमित सहयोग रकमबाटै कट्टा हुने गरी आएको हो भन्ने कुरा धेरै नेपालीले महसुस गरेनन् । ‘कतियलाई सरकारले अनुदानमा ल्याएको तेल पनि बेचेर खायो भन्ने परेको छ’ वाणिज्य मन्त्रालयका प्रवक्ता शम्भुप्रसाद घिमिरेले भने- ‘तर, त्यसो हुँदै होइन, चीनले यो अनुदान थप अनुदान घोषणा गरेर दिएको होइन, अप्ठेरोलाई सहज गराउन नियमित अनुदानभित्रकै रकम काटिने गरी तेेल, इन्डक्सन र खाद्यान्न पठाएको हो ।’
नियमित अनुदानबाट कट्टा हुने गरी चीनले नेपाललाई आर्थिक सहयोग गरेका कारण कटौती भएको अनुदान रकम उठ्ने गरी मात्रै तेल, इन्डक्सन र खाद्यन्न बेच्नुपर्ने अवस्था आएको घिमिरेले बताए ।
चीनबाट आएको तेल नेपाल आयल निगमले बिक्री गरिसकेको छ । अर्थ मन्त्रालयका वैदेशिक सहायता समन्वयन महाशाखाका प्रमुख मधुरमण मरासिनीले तेल बचेको रकम आयल निगमसँग मागिने बताए ।
‘नियमित अनुदानमा आएको रकम विकासमा खर्च हुन्छ । आयल निगमले चीनबाट आएको तेल बेचेकै हो । अब हामीले आयल निगमसँग त्यो रकम माग्छौं ।’ मरासिनीले भने-‘अनुदानको रकम सबै अन्यत्र खर्च गर्दा विकास आयोजनाहरु प्रभावित हुन्छन् । त्यसैले अनुदानमा नै आएका सामग्री पनि नबेची सुख छैन ।’
चीनले नेपाललाई यसअघि नेपाललाई १३ लाख लिटर पेट्रोल अनुदानमा दिएको थियो । अब फेरि सोही परिमाणमा इन्धन दिन चीन सहमत भइसकेको छ । यस्तै ११ हजार ३ सय वटा इन्डक्सन चुल्हो दिएको ३० टन चामल, १० टन तोरीको तेल र १० टन नुन अनुदानमा दिएको छ ।
onlinekhabar