काठमाण्डौं । दोलखाकी २१ वर्षीया सितामाया जिरेल पेट दुखाईको समस्या लिएर वीर अस्पताल पुगिन् । पेट दुखाईसँगै उनलाई श्वासप्रश्वासमा समस्या पनि थियो । उनको अन्य परीक्षणसँगै मुटुको इको पनि गरियो । इको गर्ने क्रममा उनको मुटुमा जन्मजात प्वाल भेटियो । पहिलेदेखि नै श्वासप्रश्वास समस्या हुने गरेपनि उनले खासै ध्यान दिएकी थिइनन् । आफ्नो मुटुमा प्वाल रहेको समस्या उनले २१ वर्षमा आएर थाहा पाइन् ।
समस्या निदान भएपछि उनको वीर अस्पतालमा ओपन हार्ट सर्जरी मार्फत उपचार भयो । कार्डियोलोजी विभाग प्रमुख चिफ कन्सल्टेण्ट सर्जन डा.किरण श्रेष्ठको नेतृत्वमा जिरेलको सफल शल्यक्रिया भएको अस्पतालले जनाएको छ । ओपन हार्ट जर्सरी गर्न वीर अस्पतालका चिकित्सकलाई ३ घण्टा लागेको थियो । हाल उनको स्वास्थ्य अवस्था सामान्य रहेको डा.श्रेष्ठले जानकारी दिए ।
शल्यक्रियामा संलग्न डा.दीक्षा जोशीले भने, ‘बिरामी पेट दुखाईको समस्या लिएर आउनु भएको थियो । इको गर्दा उहाँको मुटुमा प्वाल रहेको भेटिएको हो । बिरामीलाई २१ वर्षसम्म मुटुमा प्वाल रहेको थाहा थिएन रहेछ ।’
भदौ ७ गते अस्पताल भर्ना भएकी उनको ९ गते शल्यक्रिया भएको हो । उनको शल्यक्रिया निःशुल्क गरिएको हो । अस्पतालका निमित्त प्रशासकीय अधिकृत डा.भूपेन्द्रकुमार बस्नेतका अनुसार शल्यक्रियापछि ३ दिन आइसीयू, ३ दिन पोस्ट अपमा राखिएर बुधबार डिस्चार्ज गरिएको छ ।
१४ वर्षपछि ओपन हार्ट सर्जरी
वीर अस्पतालमा १४ वर्षपछि ओपन हार्ट सर्जरी सेवा पुनः सुरु भएको छ । दोलखाकी जिरेलको सफल शल्यक्रियासँगै ओपन हार्ट सर्जरी सेवा पुनः सुरु भएको हो । ओपन हार्ट सर्जरी गरिएको यो ९९ औ पटक रहेको डा.श्रेष्ठले जानकारी दिए । यसअघि २००८ मा अन्तिम ओपन हार्ट सर्जरी भएको थियो । वीर अस्पतालमा पहिलो पटक सन् १९९३ मा अष्ट्रेलियन टिमले ओपन हार्ट सर्जरी गरेका थिए । त्यसको ३ वर्षपछि सन् १९९७ मा नेपाली चिकित्सकबाट वीर अस्पतालमा ओपन हार्ट सर्जरी भएको थियो ।
यसअघि जनशक्ति अभाव र उपकरण बिग्रिएका कारण ओपन हार्ट सर्जरीको सेवा रोकिएको अस्पतालका निमित्त प्रशासकीय अधिकृत डा.बस्नेतले बताए । नयाँ सर्जिकल भवन सञ्चालनमा आएपछि बिग्रिएका पुराना उपकरण मर्मत गरिएको र नयाँ थप गरिएका कारण यो सेवा पुनः सुरु गर्न सकिएको उनले बताए । यो सँगै यसका लागि आवश्यक पर्ने जनशक्ति समेत थप गरिएको छ ।
डा.बस्नेतले भने, ‘पहिले ओपन हार्ट सर्जरीका लागि आवश्यक पर्ने मेसिन बिग्रिएको थियो । जनशक्ति पनि थिएन । त्यसैले यो सेवा बन्द रह्यो । अहिले बिग्रिएको मेसिन बनाएका छौँ र नयाँ थप पनि गरेका छौँ। आवश्यक जनशक्ति पनि हुनुन्छ । त्यसैले यो सेवा फेरी सुरु गर्न सकेका हौँ ।’
मुटु सम्बन्धी अन्य सेवा सञ्चालनमै रहेपनि ओपन हार्ट सर्जरी मात्र १४ वर्षपछि सुरु भएको डा.श्रेष्ठले जानकारी दिए । डा.किरणसहित हाल वीर अस्पतालमा ४ जना विशेषज्ञ कार्डियोलोजी विभागमा छन् । लामो समयपछि ओपन हार्ट सर्जरी गरिएकाले गंगालाल ह्रदयरोग केन्द्रका चिकित्सक डा.रवीन्द्रभक्त तिमिलाको टिमले सहयोग गरेको थियो । आगामी दिनमा यो सेवा वीर अस्पतालको प्राथमिकतामा रहेकाले पुनः बन्द हुन नदिने डा.बस्नेतलले बताए ।
‘सर्जिकल छुट्टै भवन बनेको छ । ओटिको सेवा पनि बढेको छ । पहिले त ओटी गर्नेको ठाउँ नै अभाव थियो । बीचमा हाम्रो कार्डियोलोजीको टिम नै थिएन । तर अहिले यो टिम बलियो छ’ उनले भने ।
वीर अस्पतालले आगामी महिनाभित्र क्याथ ल्याब सेवा दिने तयारी समेत गरेको छ । क्याथ ल्याब सेवा सुरु गर्न आवश्यक उपकरण र जनशक्ति व्यवस्थापनको काम भइरहेको डा.बस्नेतले जानकारी दिए ।
हाल साताको १ एउटा सर्जरी गर्ने क्षमता रहेपनि आगामी दिनमा साताको २ वटा सर्जरी गर्ने योजना रहेको डा.श्रेष्ठले बताए । कार्डियाक सर्जरीका जनशक्ति हाल अभाव हुँदै गएको उनले बताए । पछिल्लो ३ वर्ष यता वीर अस्पतालमा मुटु रोगमा एमसीएच अध्ययन गर्ने विद्यार्थी खाली नरहेको उनले बताए । मुटु रोगमा एमसीएच गर्ने विद्यार्थीका लागि पनि ओपन हार्ट सर्जरी सेवा पुनः सुरु गर्न आवश्यक रहेको उनले बताए ।
‘यो सेवा पुनः सुरु गर्नुको मुख्य २ वटा कारण छन् । एक, नागरिकलाई निशुल्क र राम्रो सेवा दिने र दोस्रो एमसीएच अध्ययन गर्ने विद्यार्थीका लागि पनि हो’ उनले भने ।
ओपन हर्ट सर्जरीमा डा.किरण श्रेष्ठसहित डा.दिक्षा जोशी, डा.दिनेश चापागाईं, डा.रवीन्द्रभक्त तिमिला (गंगालाल) संलग्न थिए । एनेस्थेसिया टिममा डा.रवीराम श्रेष्ठ, डा.प्रदिपराज वैद्य, डा.सुरेन्द्र भुसाल, डा.एलन अमात्य, डा.रोमन कार्की, डा.आशिष गोविन्द अमात्य (गंगालाल) र डा.स्मृती बज्राचार्य (गंगालाल) सहभागी भएका थिए ।
यस्तै, कार्डियोलोजी टिममा डा.समीर पौडेल, डा.प्रभा चापागाई, डा.विनायक गौतम, डा.कुञ्जन शेर्पा (गंगालाल), प्रिफ्युजनिष्टमा प्रेमकान्त चौधरी र उमेश खान (गंगालाल) थिए भने नर्सिङ टिममा संगीता श्रेष्ठ, मुना श्रेष्ठ, प्रतिमा आचार्य (गंगालाल), शकुन्तला महत, (गंगालाल) उजेली पछाई, नविता देवकोटा सहभागी भएको बीरको प्रशासनल जनाएको छ ।
