फाईल तस्बिर
गोरखा । उत्तरी गोरखाको मनास्लु पदमार्गमा जाने बिदेशी पर्यटकको संख्यामा उल्लेखनिय रुपमा बृद्वि भएको छ । यो आर्थिक बर्षको पहिलो ५ महिनामा मात्रै ६ हजार ८२३ जना बिदेशी पर्यटकले उक्त मार्ग प्रयोग गरेको मनास्लु संरक्षण क्षेत्र आयोजनाका सूचना अधिकारी भूवनराज ओझाले जानकारी दिए ।
उनका अनुसार सोही अवधीको अघिल्लो बर्षभन्दा यो बर्ष ८११ ज्ना बढी बिदेशी पर्यटकले उक्त मार्गको प्रयोग गरेर मनास्लु क्षेत्र पुगेको बताए । ‘अघिल्लो बर्षको तुलनामा यो बर्ष बिदेशी पर्यटक बढी छ’ उनले भने ‘गत बर्षको सोही अवधीमा ६ हजार १२ जना पर्यटक आएकोमा यो बर्ष ६ हजार ८२३ जना आएका थिए ।’
उनका अनुसार साउन महिनामा सार्क र बिदेशी गरी ३८ जना, भाद्र महिनामा ६०० जना, असोजमा सार्क र बिदेशी तथा अन्य (तेस्रो लिंङ्गी) गरी २ हजार ४४० जना, कार्तिकमा ३ हजार ३५१ जना र मंसिर महिनामा ३९४ जनाले उक्त पदमार्गको यात्रा गरेका थिए ।
यो अवधीमा यात्रा गरेका मध्य सार्क राष्ट्रका ८१ जना पुरुष र १४ जना महिला गरी ९५ जना र ३ हजार ७५९ जना पुरुष र २ हजार ९६४ महिला तेस्रो देशका बिदेशी तथा १ जना तेस्रो लिंङ्गी रहेको आयोजनाको फिल्ड कार्यालय सिर्दीबास, फिलिमले जानकारी दिएको छ ।
पछिल्लो केही बर्ष यता उत्तरी गोरखाको मनास्लु पदमार्ग बिदेशीहरुको रोजाईमा पर्न थालेपछी यहाँ आउने पर्यटकको संख्यामा पनि बृद्वि हुदै जान थालेको आयोजनाका सूचना अधिकारी ओझाको बुझाई छ ।
यहाँ आउने सबै पर्यटकले पदैलयात्राको अनुभवका साथै प्राकृतिक शौन्दर्यता, स्थानिय कला संस्कृती, हिमाल, गुम्बा र तालको अबलोकन गर्ने पनि उनले बताए ।
प्रकृतिले लोभ्याएको चुम र नुब्रीको फरक महत्व :
उत्तरी गोरखाको मनास्लु पदमार्ग चुमनुब्री गाउँपालिका भित्र पर्दछ । २ वटा भ्याली चुम र नुब्री मिलेर बनेको कारण यसलाई चुमनुब्री भनिएको हो ।
चुम र नुब्रीको आ–आफ्नै अतित्व छ । चुमको अर्थ पूर्वभाग नुब्रीको अर्थ पश्चिमी भाग हो । दुवै भागलाई एकै बनाएर बनेको चुमनुब्री हो ।
चुम भ्याली जान सुरुमा जगतमा पुग्नु पर्ने हुन्छ । त्यसपछी भने फिलिम–चिसापानी–लोक्पा–चुम्लिङ–रेन्जोम–छेकम्पार–छुले–निले पुगिन्छ । निले यो क्षेत्रकै अन्तिम गाउँ हो । त्यस माथी भने पबित्र मु गुम्बा रहेको छ । जहाँ रहेका जिवजन्तुहरुले मानिसहरुले आफ्नै हातमा राखेका खानेकुराहरु खान मन पराउछन् ।
यो क्षेत्र बिगत १०० बर्षभन्दा पहिलादेखी अहिंसा क्षेत्रको रुपमा विश्वमाँझ परिचित छ ।
दोस्रो नुब्री भ्याली जानको लागि पनि सुरुमा जगत पुगेपछी फिलिम र चिसापानी पुग्नुपर्ने हुन्छ । चिसापानीको केही माथी पुगेपछी आउने गम्पुरबाट भने चुम भ्याली जाने बाटोलाई मायाँ मारेर पश्चिम उत्तर तर्फ लाग्नुपर्ने हुन्छ ।
केही घण्टाको दुरपछी आउने न्याकफेदी आउछ भने त्यसपछी भने पेवा–ड्याङ–बिही फेदी–गप–नामरुङ–लिही–स्यो–ल्हो–स्याला–सामा–साम्दो–लार्केबजार–धर्मशाला हुदै लार्के टप (पास) पछी मनाङको भिमथाङ पुग्न सकिन्छ ।
यो बिचमा यो मार्ग भएर जाने जो कोहीले पनि कल्छुमन (काल) ताल, सेराङ पुङगेन गुम्बा र बिरेन्द्र तालको अबलोकन गर्दछन् । यही मार्गमा पर्ने विश्व प्रसिद्व मनास्लु हिमाल चढने देखी बेश क्याम्पसम्म पुगेर फर्कने पनि हुने गर्दछन् ।
मनास्लु हिमाल
मनास्लु हिमाल जसलाई अर्को नाम कुताङ्ग भनेर पनि भनिन्छ । यो संसारको आठौँ अग्लो हिमाल हो । यो मानसिरी पर्वतशृङ्खलामा पर्दछ ।
यो नेपाली हिमालय शृङ्खलाको एक भाग हो । यसको अवस्थिति नेपालको सुदुर पश्चिम भागमा रहेको छ । यसको नामले “उत्साहको पर्वत“ भन्ने अर्थ राख्दछ । संस्कृत भाषाको शव्द मानस, जसले “वुद्धि“ या “आत्मा“ भन्ने जनाउँछ ।
यसको आरोहण सर्वप्रथम १९५६ मा जापानी आरोहण टोलीका सदस्यहरू तासिओ इमानिसीले र ग्याल्जेन नोर्बुद्वारा भएको थियो । भनिन्छ नेपालमा रहेको सगरमाथालाई बेलायतीहरूले आफ्नो माने जस्तै मनासलुलाई जापानी पर्वतको रूपमा लिइन्छ । यो हिमाल संसारको आठौँ अग्लो हो भने नेपालको सातौँ अग्लो हिमाल हो । यसको उचाई ८,१५६ मिटर छ ।