गोरखा । कार्तिक शुक्ल पूर्णिमा अर्थात् शरद ऋतुको दोस्रो पूर्णिमा । पञ्चाङ्गमा सोमबार १९ घडी ३० पला अर्थात् दिउँसो २ बजेर २३ मिनेटसम्म पूर्णिमा तिथि रहेको उल्लेख छ ।
यसै अवशरमा गोरखा सदरमुकामको ठुलो आँगनमा आज विशेष पूजाआजाको कार्यक्रम राखिएको छ । ऐतिहासिक क्षेत्र संरक्षण तथा बिकास समितिले सत्यनारायण पूजा तथा मकै सामुहिक मकै सुकाउने पर्वको आयोजना गरिएको अध्यक्ष सुरेशमान श्रेष्ठले बताए । उनका अनुसार दिउसो २ः०० बजेबाट सामूहिक रुपमा सत्यानारायणको पूजा हुने छ भने दिउसो ४ः०० बजेदेखी सामुहिक रुपमा मकै सुकाउने काम हुने छ ।
पूजा गरिएको सत्यनारायणको प्रसाद र मकै उपस्थित सबैलाई वितरण गरिने छ । पूजा र मकै सुकाउने पर्वका लागि सदरमुकाम वरपरका महिला समूह समायोजन गरेको पनि अध्यक्ष श्रेष्ठले जानकारी दिए । आजै उक्त कार्यक्रममा गोरखा बजारको होटलहरुमा बस्न आएका आन्तरिक तथा बाह्रय पर्यटकहरुलाई स्वागत गर्ने कार्यक्रम राखिएको उनले जानकारी दिए ।
चतुर्मास पूरा हुने दिनको रूपमा यसको महत्त्व छ । वैष्णव परम्पराअनुसार आषाढ शुक्ल एकादशीमा शुरु भएको चतुर्मास यसै दिन सम्पन्न हुन्छ । कार्तिक कृष्णपक्षमा शुरु भएको कार्तिकस्नान पनि यसै दिन समापन हुन्छ । कार्तिक शुक्ल एकादशीमा लागेको भीष्मपञ्चक पनि यही पूर्णिमामै पूरा हुन्छ ।
भगवान् शिवले यसैदिन त्रिपुरासुर नामक दानवको अन्त्य गरेको पुराणमा उल्लेख छ । त्यसैले यो दिनलाई त्रिपुरी पूर्णिमा पनि भनिन्छ । यो दिन पवित्र नदी तलाउमा स्नान गर्ने र चन्द्रमा उदय भएपछि साँझ शिवजीको पूजा गर्ने विधान छ । शिवा, संभूति, संतति, प्रीति, अनुसूया र क्षमा नामका कृतिकाको पूजा गर्ने विधान पनि पुराणमा उल्लेख गरिएको छ ।
आजै काठमाडौं उपत्यकामा लागेको चार नारायणको मेला पनि पूरा हुँदैछ । यो पूर्णिमा लाई नेपाल भाषामा ‘सकिमन पून्हि’ भनिन्छ।