गोरखा । गोरखा नगरपालिका–१३ देउराली स्थित बैटारीमा रहेको करिब १ सय ३ रोपनी खेती योग्य जमिन सिरुघारीमा परिणत भएको बर्षौ भइसकेको थियो । कृषि सडकसंग जोडिएको र बजार क्षेत्रबाट करिब ४ किलोमिटरको दुरीमा रहेको खेतीयोग्य जमिन उजाड बन्दै गएको देखेपछि स्थानीय कृषक जीतबहादुर भट्टले त्यहीँ बाँझो जमिनमा व्यवसायिक खेती गरेर मनग्य आम्दानी गर्ने योजना बनाए ।
विगत लामो समयदेखि कृषि पेशा अगाल्दै आएका भट्टले बाँझो जमिनमा अकबरे खुर्सानीको व्यवसायिक खेती गर्ने योजना बनाए । गएको माघदेखि बाँझो जमिन बार्षिक एकलाख ५० हजार रुपैया तिर्ने गरी भाडामा लिएर खनजोत गरी ७५ हजारभन्दा बढी अकबरे खुर्सानीको बेर्ना लगाए । बर्षौदेखिको बाँझो जमिन ट्याक्टर लगाएर जोत्न समेत कठिन भएको उनले बताए ।
कालिका कृषक समुह फर्म दर्ता गरेर व्यवसायिक खेती गरेका भट्टले बेमौसमी अकबरे खुर्सानी खेती गर्ने योजना बनाएर त्यही बाँझो जमिन अहिले हराभरा बनाएका छन् । ‘‘अहिले करिब ४० रोपनी जमिनमा खेती सुरु भइसकेको छ, उनले भने, ‘‘आफैले नसर्रीमा उत्पादन गरेको बेर्ना लगाएको छु, अझै करिब ६३ रोपनीभन्दा बढी बाँकी जमिनमा रोप्नका लागि बेर्ना तयारी अवस्थामा छ ।’’
करिव ४ लाख रुपैया लगानी गरेर सुरु गरेको व्यवसायिक खेतीबाट बार्षिक ३७ लाख रुपैयाभन्दा बढी आम्दानी हुने उनले बताए । ‘‘बेर्ना लगाएको ५ महिनामा खुर्सानीको उत्पादन सुरु हुन्छ, भट्टले भने, ‘‘उत्पादन सुरु भएपछि एउटै बोटले तीन बर्ष राम्रोसंग उत्पादन दिन्छ ।’’ किसान भट्टले आफु सहित अन्य चार जनालाई फार्ममा रोजगारी समेत दिएका छन् ।
उत्पादित खुर्सानीको बजारमा कुनै समस्या नभएको उनले बताए । ‘प्रतिकिलो बजारमा न्युनतम दुईसय पचास रुपैयामा सजिलै बिक्री हुन्छ, भट्टले भने, ‘‘रातोमाटोमा उत्पादन हुने खुर्सानीको अरु माटोमा उत्पादन हुनेभन्दा अझ बढी स्वादिष्ट हुने भएकाले पनि बजारमा यसेको राम्रो माग छ ।’’
भट्टले आफुले उत्पादन गरेको खुर्सानी चितवनको मुग्लिन बजारमा रहेको थ्रि सिस्टर अचार उद्योगमा बढी मात्रा बिक्री हुने बताए । त्यसवाहेक काठमाण्डौको कालिमाटी, खैरेनीटार, पोखरा, फिस्लिङ लगायतका क्षेत्रमा बिक्री हुर्ने गर्दछ । कृषि ज्ञानकेन्द्र गोरखाबाट प्राविधिक ल्याएर माटो परीक्षण गरेर भट्टले खेती सुरु गरेको हो ।
किसान भट्टले खुर्सानी बाहेक पनि अहिले उक्त जमिनमा वेमाैसमी तरकारी खेती तथा माैरी पालन सुरु गरेका छन् । उनले अहिले पनि करेला, भिन्डी, घिराैला, सिमी, गाेलभेडा, काक्राे, रुख कटहर, भुइकटहर, जामुन, अम्बा, कफी जस्ता तरकारी तथा फलफुल खेती गरेका छन् ।
तस्बिर : कैलासबावु श्रेष्ठ