गोरखा । गोरखाको फुजेलमा नेपालमा अहिले सम्मकै ठुलो क्षेत्रफलमा खुर्सानी खेती सुरु गरिएको छ ।
गण्डकी गाउँपालिका ४ को फुुजेल स्थित बुडुन्ची गाउँमा निजी स्तरबाट अहिले सम्मकै ठुलो क्षेत्रफलमा अकबरे खुर्सानीको खेती सुरु गरिएको हो । ‘म भरर्खर प्रदेश स्तरको पोखरामा भएको तालिममा सहभागी भएर आएको हुँ । त्यहाँ सहभागी भएका र सरकारी निकायहरुले निजी स्तरमा अहिले सम्म यती ठुलो क्षेत्रमा अन्त कतै खेती नभएको’ अनुभवन सुनाएको किसान जितबहादुर भट्टले बताए ।
पेशाले राजनितिक कर्मी भए पनि राजनितिले खान नदिने भन्दै भट्टले आफ्नो र गाउँलेको जमिन भाडामा लिएर अकबरे खुर्सानीको खेती सुरु गरेको हो । ब्यापार र राजनितिले जिवनको सबै कमाई गुमाएका उनले आफ्नै गाउँ फर्किएर किसानी पेशा अपनाएका हुन ।
‘गोरखा र काठमाण्डौमा ब्यापार थियो तर राजनितिले सबै सकियो । केही उपाए भएन अनि गाउँ फर्किए र यही पेशा अपनाए’ किसानी पेशा अंगालेका भट्टले भने । उनी नेपाली काँग्रेस समर्थित नेपाल भूतपूर्व सैनिक संघका केन्द्रिय उपाध्यक्ष सम्म भए ।
संघको केन्द्रिय सचिव हुदा ०६८ सालमा गोरखामा नेपाल भूतपूर्व सैनिक संघ महिला विभागको प्रर्थम महाधिवेशन गराएका उनले कही कतैबाट पनि सहयोग नपाए पछि ब्यापारमा हालेको सबै रकम ऋण तिर्नमै सकाए । ब्यापार ब्यवसायको सबै पैसा महाधिवेशन गर्दाको ऋण तिरे पछि पसल बन्द भयो र उनी गाउँ फर्किन बाध्य भए ।
उनले ११७ रोपनी जमिनमा ७५ हजार अकबरेका बेर्ना ०७७ चैत्रमा लगाएका हुन् । यस बर्ष अधिक बर्षाले धेरै खुर्सार्नीका बेना मरेको भएता पनि ४५ देखी ४६ हजार बोट बाँकी रहेको उनले बताए । उनले खुर्सार्नी खेती संगै केही जमिनमा अदुवा र बेसारको खेती पनि गरेका छन् ।
अकबरे खुर्सार्नीले ३ बर्ष सम्म आम्दानी लिन सक्ने भएका कारण यस्तो खेती तर्फ आफु आकर्षित भएको उनले भेटमा बताए । भट्टले खेती गरेको बारीमा अहिले अकबरे लगरम्मै भएर फलेका छन् । हरिया देखी राता खुर्सानीले उनको बारी भएिको छ ।
उनले पहिलो लट राता भएका खुर्सार्नी २ क्विन्टल टिपेर पनि बजारमा पुरर्याइ सकेका छन् । भट्टको बारीमा उत्पादन भएको खुर्सार्नी चितवनको मुग्लीनमा रहेको थ्रि सिस्टर अचार कम्पनीले खरिद गर्न थालेको छ ।
उत्पादीत खुर्सानी प्रति केजी २५० देखी २७५ सम्म बिक्री हुन थालेको किसान भट्टले बताए । उनले बर्षेनी खुर्सार्नी बेचेर ५० लाख रुपैयाँ सम्म आम्दानी लिने उद्वेश्य राखेको भएता पनि यो बर्ष जेष्ठ महिना देखी परेको अधिक बर्षाका कारण राम्रो आम्दानी गर्न नसकिने अनुभव सुनाए । ‘पानी धेरै नपरेको भए सबै खुर्सानीबाट यसपाली मैले ५० ला रुपैयाँ लिन सक्थे तर पानीले खेती बुडायो’ भट्टले भने । मौषम राम्रो भए अर्को बर्ष त्यती रकम आम्दानी गर्न सफल हुनेमा भट्ट विश्वस्ता छन् ।
उनले लगाएका खुर्सानी मकवानपुरको पालुङ र हेटौडा तथा इलामबाट बिउ मगाएर आफैले नर्सरी गरेर खेती गरेका हुन ।
खुर्सानी खेतीले स्थानिय गाउँलेलाई पनि फाइदा पुगेको छ । त्यस माथी पनि महिलाहरुलाई बिशेष फाइदा भएको छ । भट्टको बारीमा सुरु देखी अहिले सम्म दैनिक जसो ७ देखी १० जना महिलाले दैनिक ज्यालादारीमा काम गर्दै आएका छन् । ‘काम धेरै भएको बेला १० जनासम्मलाई बोलाउछु होइन भने ७ जना दैनिक रुपमा आएर काम गरर्छन्’ किसान भट्टले बताए ।
‘जब किसानी पेशा नै अंगाल्नु छ भने किन बाख्रा पनि नपाल्ने भनेर बाख्रा पनि पालेको छु’ भट्टले भने । अहिले उनको बाख्राको खोरमा केही दर्जन बाख्रा पनि छन् । भट्टले बर्षौ देखी निष्कृय रहेको गाउँकै कालिका कृषक समूह नामको फर्मलाई कानूनी मान्यता लिएर काम थालेका हुन् ।