सुखी परिवार क्लिनिककी चिकित्सक डा. तुमला शाहका अनुसार एक वर्षमा विश्वभरि १३ करोड शिशु जन्मन्छन् । गर्भावस्थामा इम्युन सिस्टम परिवर्तन हुन्छ । यतिबेला महिला संवेदनशील हुन्छन् । यसले गर्दा भाइरलको संक्रमण हुने संभावना पनि उत्तिकै रहन्छ । अहिले कोभिड १९ को संक्रमण पनि बढ्दो छ । यसले गर्भवतीमा संक्रमण गरेमा गर्भपतन हुने संभावना रहन्छ । यसैगरी गर्भमा रहेको शिशुमा समेत असर पर्न सक्छ । अहिलेको विषम परिस्थितिमा गर्भवतीलाई डा. तुमला शाहको सुझाव–
१. अस्पतालमा संक्रमण हुने संभावना भएकाले इमरजेन्सी भएमात्र जानुपर्छ ।
२. गर्भावस्थामा कतिपयलाई सुरुको तीन महिना चक्कर लाग्ने, बान्ता आउने गर्छ । यसलाई सामान्य मानिन्छ ।
३. नियमित परीक्षण, टिटानसको सुई, अल्ट्रासाउण्ड जस्ता सामान्य समस्याका लागि अस्पताल नजानु वेश हुन्छ । टिटानसको इन्जेक्सन लगाउनुपर्ने भएपनि अहिले त्रासमय वातावरण भएकाले केही समय ढिला भएपनि फरक पर्दैन ।
४. आपतकालीन अवस्था जस्तो रक्तचाप उच्च भए, पेट अधिक दुखे, योनिबाट रगत वा पानी बगेमा मात्र अस्पताल जानु पर्छ ।
५. आफ्नो गर्भमा रहेको शिशुको अवस्था शिशु चले नचलेको याद गर्नुपर्छ ।
६. चिकित्सकले दिएको अनुसार सुरुका तीन महिना फोलिक एसिड, त्यसपछि क्याल्सियम र आइरन सेवन गर्नुपर्छ ।
७. गर्भवतीले आफ्नो साथै गर्भमा रहेको शिशुको हितका लागि पोषिला खानेकुरा, तरकारी, फलफूल तथा झोल कुराहरु सेवन गर्नुपर्छ । रोगप्रतिरोधक क्षमता बढाउन केरा खानुपर्छ ।
८. सोडियम, पोटासियम तथा मिनरल सन्तुलन राख्नका लागि पुनर्जलीय झोल सेवन गर्न सकिन्छ ।
९. आफूले नियमित जाँच गराइरहेको चिकित्सकको नम्बर लिनुपर्छ र सम्पर्कमा रहनुपर्छ । यतिबेला फोन, इमेल तथा भाइबरबाट चिकित्सकको सम्पर्कमा रहन सकिन्छ ।
१०. विदेशबाट आएकाको सम्पर्कमा बस्नुहुँदैन । १ सय ४ डिग्री फरेनहाइट ज्वरो आएमा चिकित्सकको सल्लाहमा सिटामोल सेवन गर्नुपर्छ । साबुन पानीले बारम्बार हात धोइरहनुपर्छ ।
११. परिवार नियोजन, बाझोपन, गर्भपतन जस्ता सामान्य परामर्शका लागि यतिबेला अस्पताल जानु हुँदैन ।
१२. यतिबेला वातावरण नै त्रासमय भएकाले सकारात्मक सोच्नुपर्छ । चिकित्सकको सल्लाहमा हल्का व्यायाम तथा घरको छतमा केही समय हिँडडुल गर्नुपर्छ ।
(डा. तुमला शाहसँग उपासना घिमिरेले गरेको कुराकानीमा आधारित )