गोरखा । गोरखाको बारपाक सुलिकोट गाउँपालिकामा पहिरोबाट हुनसक्ने बिपद् जोखिम न्यनीकरणका लागि वस्ती वरपर रहेका १९ स्थानका पहिरोको नक्साङ्कन गरिएको छ । पहिरोले मानव बस्ती, समुदाय, खेती योग्य जमिन तथा भौगोलिक रुपमा पुर्याउनसक्ने सम्भावित क्षतिको न्युनीकरणका लागि नक्साङ्कन गरिएको गाउँपालिकाका अध्यक्ष बिष्णुप्रसाद भट्टले जानकारी दिए ।
गाउँपालिकाको पहलमा भू–तथा जलाधार व्यवस्थापन कार्यालय र संयुक्त राष्ट्र संङ्घीय खाद्य तथा कृषि संगठन (एफएओ) मार्फत बढी बस्तीलाई क्षति पुर्याउन सक्ने पालिका भित्रका पहिरो गएका स्थानको नक्साङ्कन गरिएको उनको भनाई छ । गाउँपालिकाले १९ स्थानका पहिरोको नक्साङ्कनका लागि प्राथामिकीकरण गरेको थियो ।
पहिरोको नक्साङ्कनले पहिरोबाट हुनसक्ने जोखिमको अनुमान गर्न सकिने भएकाले जोखिम न्युनीकरण र रोकथामका लागि सजिलो हुने एफएओका विपद् जोखिम न्युनीकरण बिशेषज्ञ लिलाजंग गुरुङले जानकारी दिए । ‘‘पहिरो नियन्त्रणको काम गर्नुअघि पहिरोको अवस्था पत्ता लगाउन पहिरोको सम्पूर्ण अध्ययन गरी नक्साङ्कन गर्नुपर्छ, उनले भने, ‘‘त्यसपछि मात्र पहिरोको सम्भावित जोखिम थाहा हुन्छ र जोखिम न्युनीकरण गर्न सजिलो हुन्छ ।’’
पहिरोको नक्साङ्कन गर्दा पहिरोको भौगोलिक, भौर्गविक अवस्था, पहिरो रहेको स्थानको माटो, ढुङ्गा, चट्टानको अवस्थाको अध्ययन गरिन्छ । नक्साङ्कनले पहिरो अवस्था पत्ता लाग्ने उनको भनाई छ । नक्साङ्कन गरिएका पहिरोहरुको जोखिमताका आधारमा ३ भागमा बिभाजन गरि नियन्त्रणका लागि योजना बनाउन सुझाव दिइएको गुरुङले बताए ।
गाउँपालिकाको वडा नम्बर १, ३, ४, ५, ६ र ८ का बस्तीमा नजिक रहेको पहिरोको नक्साङ्कन गरेको हो । नक्साङ्कनबाट धेरै उच्च जोखिम, मध्यम जोखिम र न्युन जोखिमका आधारमा छुट्याइएको छ, उनले भने, ‘‘११ स्थानका पहिरो थोरै बजेटमा पनि नियन्त्रण गर्न सकिने अवस्था छ ।’’
गाउँपालिकाले पहिरोका कारण बस्तीमा क्षति पुर्याउन सक्ने जोखिमयुक्त ठाउँको पहिरोहरुको नक्साङ्कन गरेको हो ।