गोरखा । जिल्ला भित्रको ७ स्थानिय तहमा रहेका करिब ५०० जनामा स्क्रब टाइफसका संक्रमित भेटिएको छ । स्वास्थ्य कार्यालय गोरखाले उपलब्ध गराएको तथ्यांक अनुसार साउनदेखी कार्तिक मसान्तसम्ममा ४८७ जनामा स्क्रब टाइफस देखिएको हो ।
यो संक्रमण बर्षभरी नै देखिने भएका कारण बाँकी रहेको ८ महिनामा अझै यो संख्या बढन सक्ने स्वास्थ्य कार्यालयका महामारी फोकल पर्सन तथा ल्याब टेक्निसियन नारायणबावु अर्यालले बताए ।
उनका अनुसार यो संख्या आर्थिक बर्ष २०७९–०८० को तुलनामा ४ गुणा र आर्थिक बर्ष ०८०–०८१ को तुलनामा ३ गुणाले बढी हो ।
कार्यालयको तथ्यांक अनुसार २०७९–०८० मा १०९ जनामा देखिएको यो संक्रमण पछिल्लो आर्थिक बर्ष ०८०–०८१ म बढेर १६३ जनामा देखिएको थियो । पछिल्लो आवमा देखिएको संख्याभन्दा ४ गुणा बढी गएको ४ महिनामा नै देखिएकोले बाँकी ८ महिनामा यो संख्या बढने निश्चित भएको हो ।
संक्रमण देखिएका मध्य गोरखा नगरपालिकामा सबैभन्दा बढी छ । यो आवको अघिल्लो ४ महिनामा मात्रै गोरखा नगरपालिकामा २२४ जनामा संक्रमण देखिएको छ ।
त्यस्तैगरी, आरुघाट गाउँपालिकामा १८१ जना र पालुङटार नगरपालिकामा ५७ जनामा संक्रमण पुष्टी भएको पनि ल्याब टेक्निसियन अर्यालले जानकारी दिए ।
उता भिमसेन थापामा ११ जनामा, सिरानचोकमा ८ जना र शहिद लखन तथा गण्डकी गाउँपालिकामा ३–३ जनामा यो संक्रमण देखिएको छ ।
आव २०७९–०८० मा ३ स्थानिय तहमा देखिएको यो संक्रमण आब ०८०–०८१ मा ५ स्थानिय तहमा यो आर्थिक बर्षको पहिलो चौमासिकमा ७ स्थानिय तहमा देखिएको कार्यालयको तथ्यांकमा उल्लेख गरिएको छ ।
जिल्लाको अन्य अजिरकोट, बारपाक सुलिकोट, धार्चे र चुमनुब्रीमा भने यो संक्रमण नदेखिएको पनि कार्यालयले जानकारी दिएको छ ।
के हो स्क्रब टाइफस र कसरी सर्छ ?
स्क्रब टाइफस वा बुस टाइफस रोग ‘ओरेन्सिया सुसुगमुसी’ नामक परजीवीको संक्रमणले लाग्ने रोग हो । यो परजीवीलाई एक प्रकारको माइट (किर्ना वा जुम्रा जस्तो सुक्ष्म कीरा)ले सार्ने गर्दछ । यो रोग मानिसबाट मानिसमा भने सर्दैन । संक्रमित माइटले मानिसलाई टोक्दा त्यसको रर्यालमा भएको खतरनाक जीवाणु रगतमा फैलिन्छ ।
स्क्रब टाइफस संक्रमण भएपछि कतिपयको शरीरमा रातो बिबिरा देखिन्छ भने कतिपयमा नदेखिन पनि सक्छ । स्क्रब टाइफसको जीवाणु शरीरमा प्रवेश गरेको ५ देखि ६ दिनपछि व्यक्तिलाई कडा ज्वरो आउने, शरीर दुख्ने, रातो बिबिरा देखिने, ग्रन्थीहरू सुन्निने लक्षणहरू देखिन्छन् । यसको समयमै उपचार नगरे विभिन्न अङ्गमा संक्रमण फैलिई बिरामीको मृत्यु समेत हुने गर्दछ ।
संक्रमणबाट जोगिन माइटको टोकाइबाट बच्नुपर्ने पर्छ । खेतबारी, बुट्यान, जङ्गलतिर जाने व्यक्तिलाई पनि संक्रमण हुने सम्भावना रहने हुन्छ । घरभित्र मुसा भएको अवस्थामा पनि संक्रमणको जोखिम हुन्छ । स्क्रब टाइफसको संक्रमणबाट किसानहरू बढी पीडित भएको पाइन्छ ।
